Brynhildur Pétursdóttir þingmaður telur ólíðandi að engar mælingar séu gerðar hér á landi á magni af transfitu í erlendum matvælum. Íslensk stjórnvöld bönnuðu fyrir fimm árum að meira en tvö grömm af transfitu væru í hverjum hundrað grömmum af mat. Hefur Matvælastofnun eftirlit með transfitusýrum í innfluttri matvöru. Matvælastofnun hefur þó aldrei mælt magn transfitu í innfluttum matvælum eins og fram kom í frétt Rúv í sumar.
Umræðan um transfitu hefur komist á flug hér á landi eftir að greint var frá því að ótímabærum dauðsföllum af völdum hjartasjúkdóma fari fækkandi í Danmörku ólíkt því sem þekkist í öðrum löndum. Danskir vísindamenn telja ástæðuna vera bann við notkun transfitu í mat. Hringbraut falaðist eftir viðbrögðum Brynhildar, en hún háði mikla baráttu gegn transfitusýrum sem ritstjóri Neytendablaðsins áður en hún fór að gegna þingmennsku.
Er hún sátt við þann árangur sem hefur náðst hér á landi í neytenda og lýðheilsuvernd síðari ár?
„Við höfum náð árangri hvað varðar reykingar sem er gott. Lífsstílstengdir sjúkdómar eru hins vegar alltof algengir og okkur gengur illa að takast á við það. Offita er mikill áhættuþáttur og þá skiptir mataræði og hreyfing hvað mestu máli. Aðgengið að óhollustu finnst mér furðu mikið hér á landi og svo er ég auk þess ósátt við það hvað merkingar á matvælum eru flóknar. Þær þjóna ekki hlutverki sínu ef venjulegt fólk skilur þær ekki,“ segir Brynhildur, þingmaður Bjartrar framtíðar.
Fram kom í frétt Rúv að síðustu tíu ár hafi dregið mest úr hjartasjúkdómum í Danmörku af öllum aðildarríkjum Evrópusambandsins. Notkun transfitu í mat var bönnuð í Danmörku árið 2004. Transfita hefur mikið verið notuð í ýmsar unnar matvörur, m.a. brauð, kökur og djúpsteikingarolíu.
Transfitu eigi einfaldlega að banna
Transfitur eru bannaðar hér ef þær fara yfir einn fimmtugasta af þyngd matvæla en spurningin er hvort það er nóg og hve vel þessu banni sé framfylgt,“ segir Brynhildur Pétursdóttir.
„Það sem gerðist í kjölfar bannsins í Danmörku var að framleiðendur fóru að breyta framleiðsluaðferðum til hins betra. ESB og Bandaríkin láta duga að skylda framleiðendur til að merkja magn transfitu í mat en þá þarf neytandinn að vita að transfita er hættuleg. Mín skoðun er að þær eigi einfaldlega að banna.“
Rétt er að taka fram að náttúruleg transfita er í t.d. mjólkurvörum, en það af þeim hafa menn minni áhyggjur.
