Framsókn mun alltaf bjarga sér, það er erfitt að vera kjósandi Sjálfstæðisflokksins, Samfylkingin hefur ekkert fram að færa, Vinstri grænir eru nægjusamasta fólkið, Björt framtíð brennur ekki fyrir neinum málstað og Píratar eru ekki að ljúga að fólki eins og öðrum pólitíkusum er tamt.
Þetta voru palladómarnir um stöðu stjórnmálaflokkanna í sérstökum Ritstjóraþætti í vikunni þar sem þeir Atli Þór Fanndal og Sigurjón M. Egilsson ræddu í þaula um vonir og veikleika þeirra þingflokka sem nú sitja inni á Alþingi.
Og hér kemur greiningin:
Meðalfylgi Sjálfstæðisflokksins í janúar hefur verið 22,4, samanborið við 26,7% í kosningum. Flokksmönnum getur ekki liðið vel, benti Sigurjón á og sagði dæmigert fyrir innanbúðarmenn að þeir héldu fundi uppi Valhöll fyrir 80 manns og þangað mættu engir nema sannfærðir á meðan allt lausafylgið væri á netinu. Flokksmenn nái ekki að laga sig að nýjum heimi. Atli benti á hversu erfitt það hljóti að vera að vera dyggur kjósandi flokks og þurfa öllum stundum að verja gjörðir hans á tímum þegar toppfólkið innan hans ratar í hvert spillingarmálið af öðru. Það hljóti að vera erfitt að sverja af sér öll þessi vandræði sem hafi í sjálfu sér ekkert með stefnuna að gera. Þar fyrir utan sé akkúrat engin ástæða fyrir ungt fólk að halla sér að Sjálfstæðisflokknum nú um stundir; fyrir fólk undir miðjum aldri hafi hann ekkert fram að færa.
Meðalfylgi Framsóknarflokksins í janúar hefur verið 11,5%, samanborið við 24,4 í kosningum. Sigurjón greindi óþol í flokknum, innanbúðarmönnum liði ekki vel núna á síðasta heila árinu fyrir kosningar og væru byrjaðir að greina sig frá íhaldinu. Formaðurinn væri sér á báti, skapaði sér undarlegt orðspor og veldi sér afar einkennilega bardaga, nánast hvern af öðrum, nú síðast einvígið við Kára Stefánsson, mann sem menn vissu að gæti aldrei hætt og ynni alltaf. Það hefðu allir menn takmarkaða orku og undarlegt væri hvar Sigmundur Davíð veldi kröftum sínum stað. Atli kvaðst engar áhyggjur hafa af Framsókn, hún næði alltaf sinni kanínu upp úr hattinum fyrir kosningar, saga flokksins sem spannaði öldina á þessu ári væri samfelld sigursaga flokks sem kynni alltaf að lesa í aðstæður og vissi öðrum flokkum betur að efnahagsmálin skiptu kjósendur mestu; altso hvað hver fengi fyrir atkvæði sitt. Loforð flokksins væru alltaf í þá veru og þess vegna hefði hann engar áhyggjur af svona flokki sem reddaði sér ævinlega.
Samfylkingin er í sögulegri lægð, tapaði stórum í síðustu kosningum og heldur áfram að tapa í stjórnarandstöðu. Sigurjón taldi ástæðuna vera þá að helstu andlit flokksins væru ekki bara ósammála Árna Páli heldur væru þau líka vond við hann. Sundurlyndið væri svo augljóst að erindi hans hefði týnst. Annaðhvort væri fyrir flokksmenn að leggja ágreininginn til hliðar og styðja Árna Pál eða kjósa sér annan formann. Atli sagði Samfylkinguna vera brotinn flokk. Formaður hans verði að njóta stuðnings, en svo væri ekki. Pólitíkin væri vissulega ósanngjarn herra og það ætti Árni Páll að vita manna best um þessar mundir. Innanbúðarvandinn væri þó stærri. Af hverju ætti fólk að kjósa Samfylkinguna? Hún hefði ekkert fram að færa, væri ekki lengur sama umbótaaflið og hún var í byrjun, berðist varla lengur fyrir jöfnuði og helstu talsmenn hennar væri ekki lengur að óhreinka sig fyrir málstaðinn. Það vantaði með öðrum orðum allt fútt í flokkinn.
Meðalfylgi Vinstri grænna í janúar hefur verið 10,3% og ólíkt Samfylkingunni líður Vinstri grænum bara býsna vel með það fylgi, sögðu ritstjórarnir í samstilltum kór og bentu á að Vg-liðum liði augljóslega mun betur í stjórnarandstöðu en við stjórnvölinn. Vinstri grænir eru nægjusamasta fólkið, benti Sigurjón á - og eru ekkert að biðja um meira en þeir telja sig eiga skilið. Það færi þeim hreinlega vel að vera við 10% strikið. Atli bætti við að Vinstri grænir væru á þægilegum stað í sinni pólitík, það væri lítil eða engin ástæða til að vantreysta þeim, enda væru þeir hugmyndafræðilega sterkir og trúverðugir þrátt fyrir hliðarsporin í ESB og Icesave. Þessi styrkur VG væri það sem Samfylkinguna vantaði, einmitt það að trúa sinni stefnu og vera sátt við sjálfa sig.
Það er eins og Björt framtíð hafi lokað að sér, var haft á orði þegar talið barst að þessum nýja krataflokki á miðju íslenskra stjórnmála. Sigurjón sagði þennan minnsta mælanlega þingflokk minna sig á krakkana í fremstu röð í skólastofunni sem væru svo prúð og hugguleg að enginn tæki eftir þeim, ólíkt stuðinu á aftasta bekk þar sem allt fjörið væri að finna. Þarna væri vissulega fínt fólk komin saman í flokki en það væri svo sem ekkert meira um það að segja. Atla fannst hann koma að tómum kofa þegar hér var komið á hinu pólitíska sviði. Hann skildi ekki markmið flokksins og vissi ekki hvert erindi hans væri. Kannski væri það svo að Björt framtíð misskildi stemmninguna í samfélaginu því íslensk pólitík hefði aldrei verðlaunað hógvært fólk og þá sem brynnu ekki í skinninu í sinni kröfugerð. Það væri hrein vitleysa að hægt væri að halda úti stjórnmálum án átaka. Og því væri það svo þegar fólk mætti á kjörstað og hefði aðeins eitt atkvæði milli handanna að allt þetta litleysi og látleysi kæmi síðast upp í hugann.
Og svo var rætt um Pírata sem að meðaltali hafa mælst með 38,2% í janúar og reynst langvinsælasti flokkurinn í öllum fylgiskönnunum í 10 mánuði í röð sem er einsdæmi í stjórnmálasögunni hér á landi. Ritstjórarnir minntu á að þremenningarnir sem eru fulltrúar flokksins á þingi væru ekki uppaldir í flokki og hefðu aldrei litið út fyrir að vera handhafar sannleikans. Sigurjón sagði velgengni þeirra felast í því að mega og geta verið ósammála hver öðrum því það væri ekki búið að gefa út einhvern doðrant í starfi þeirra þar sem allt hið heilaga og sanna væri fellt innan harðspjaldanna. Hann mat það svo að trúverðugleika þeirra mætti helst rekja til þess að stefnan væri sífellt að mótast. Ritstjórarnir voru allir sammála um að erfitt yrði fyrir Pírata að halda fylginu upp við 40%, vinsældir þeirra í fylgiskönnunum væru ígildi mótmæla eins og raunar Birgitta Jónsdóttir hefði sjálf bent á - og Atli gat þess ennfremur á að nú þegar mætti greina klofning innan flokksins í ýmsum málum, þar á meðal hvað sjálfa stjórnarskrána varðaði. Fylgi þeirra muni klárlega dala, fólk sé nefnilega hvergi íhaldsamara en einmitt í kjörklefanum, en hinu mætti ekki gleyma; Píratar nytu trausts umfram aðra, þar væru verðmæti þeirra komin; engin ástæða væri til að ætla að þeir væru að ljúga þegar þeir opnuðu munninn, ólíkt öðru fólki í íslenskri pólitík.
Ritstjórarnir eru frumsýndir öll þriðjudagskvöld og þá er hægt að skoða í heild sinni hér á vef stöðvarinnar, eða í styttri klippum inni á hringbraut.is.
