Forsetinn hefur stigið af stalli

Guðni Th. Jóhannesson er fyrsti forseti íslenska lýðveldisins sem ekki er fæddur á nýlendutímanum hér á landi. Allir fyrri forsetar Íslands hafa komið í heiminn undir danskri krúnu. Það eru því að verða augljós kynslóðaskipti á Bessastöðum - og er vissulega tími til kominn, en þó ekki aðeins í árum talið heldur líka í hugsun og viðmóti.

Daginn sem Guðni tók við forsetaembættinu var tekið eftir mörgu í fari hans. Um morguninn flaggaði hann í heila stöng á heimli sínu á Seltjarnarnesi, íklæddur íþróttabuxum og landsliðstreyju. Við sjálfa innsetningarathöfnina var ekki gerð krafa að hálfu nýja forsetans um kjól og hvítt eins og alsiða hefur verið við serímóníur af þessu tagi - og í ræðu forsetans, sem flutt var án allrar upphafningar, var megináhersla lögð á mikilvægi mannúðar og samhjálpar, jafnt innan þings sem utan, því guð hjálpar ekki bara þeim sem hjálpa sér sjálfir heldur þeim sem hjálpast að, svo sem flugan vitnar um í dægurlaginu. Já, hér var kominn nýr forseti sem vitnaði í Spilverkið í fyrstu ræðu sinni og raunar einnig í lifandi þjóðskáld, Gerði Kristnýju, en ekki löngu liðinn skáldjöfur.

Guðni Th. Jóhannesson mætir til þess embættis í einhnepptum jakkafötum ef svo má segja. Hann er vel menntaður og víðsýnn, en venjulegur í öllu fasi og virðist vera jafn gætinn og hann er geðþekkur. Það stafar af honum þægilegur alþýðleiki og heiðvirða þeirrar náttúru sem felur í sér lítillæti og hógværð. Hann er eins og við hin - og þarf ekki að fela hagsmuni sína eða fjármuni fyrir eigin þjóð, hvað þá skrökva að henni. Orðum hans er trúandi fyrir vikið. Það skiptir öllu máli.

Fyrsta dag ágústmánaðar 2016 steig Guðni Th. Jóhannesson ekki á stall. Hann tók embættið af stalli - og þótt hann muni gæta virðuleika þess - eru líkur til þess að hann muni ganga í augnhæð við þjóð sína. Það er tímabært. Það er eðlilegt. Fyrir vikið eru góðar líkur á að hann verði merkur forseti, en ekki merkilegur með sig.

Guðna, Elizu og börnum þeirra öllum er óskað velfarnaðar á Bessastöðum.