Hörður Arnarsson, forstjóri Landsvirkjuna segir að mjög lítið svigrúm sé fyrir Landsvirkjun til að lækka raforkuverð til Rio Tinto eins og þrýst er á um af hálfu stóriðjufyrirtækisins sem rekur álverið í Straumsvík.
Hörður er í viðtali við Lindu Blöndal í þættinum 21 í kvöld.
Rio Tinto vill endurskoða raforkusamninginn við Landsvirkjun sem tók gildi 2010 og var endurskoðaður 2014 en rennur út árið 2036. Fyrirtækið segir minni eftirspurn eftir áli í heiminum, meiri álframleiðslu í Kína hefur lækkað verðið á álinu og hátt raforkuverð hafa orðið til þess að álverið hefur verið rekið með gríðarlegu tapi undanfarin ár. Nú sé reksturinn endurskoðaður og fullyrtu stjórnendur álversins að meðal möguleika væri að loka verinu.
„Þessi samningur felur í sér miklar skyldur á báða aðila“, segir Hörður og að afhendingaskylda Landsvirkjunnar og kaupskylda álversins hafi orðið ríkari með endurskoðuninni 2014.
Eina óbreytta forsendan er raforkusamningurinn
Um endurskoðunina árið 2014 segir Hörður: „Báðir aðilar fóru út í það að styrkja rekstur verksmiðjunnar til framtíðar og þeir gáfu sér ákveðnar forsendur fyrir sinni fjárfestingu hins vegar hafa þær ekki gengið eftir, það gekk mjög illa að stækka verksmiðjuna, varð bæði mun kostnaðarsamara og þeir náðu ekki þeim árangri sem þeir ætluðu sér. Reksturinn hefur svo ekki gengið vel síðustu misserin og mikill óstöðugleiki í rekstrinum eins og sást þegar kerskálinn fór út í fyrra“.
Afurðaverðið svo lækkað og súrálsverð hækkar, bendir Hörður á. „Það eina sem hefur ekki breyst í forsendunum er raforkusamningurinn við Landsvirkjun“.
Hörður segir mikilvægt að halda til haga að það er ekki raforskusamningurinn sem er að valda rekstrarvanda hjá þeim heldur að þær forsendur sem álverið gaf sér árið 2010 hafi ekki gengið eftir.
En er sanngjarnt að Landsvirkjun þurfi að þola mikinn þrýsting um lægra raforkuverði þegar rekstrarvandinn er tilkominn vegna þess að álverið gaf sér forsendur sem stóðust ekki?
„Í viðskiptum við stóru fyrirtækin er almennt ekki spurt um sanngirni. En við getum snúið þessari spurningu við, það er ef við hefðum til dæmis lent í vandræðum að byggingarkostnaður Búðarhálsvirkjunnar væri tvöfalt hærri og framleitt minni raforku en við gerðum ráð fyrir, hefðum við getað farið til þeirra og sagt að nú þurfum við að fá hærra raforkuverð af því að við náðum ekki að standa við okkar hlut samningsins“.
Hagsmunir eru tvinnaðir saman hjá Landsvirkjun og álversins og álverið í straumsvík er kaupandi yfir 20 prósent af raforku Landsvirkjunar.
„En við höfum sagt alveg skýrt að við viljum setjast niður með þeim og skilja rekstrarvandann“, segir Hörður og að ekki megi gleyma því að slík fyrirtæki hafi alltaf áhuga á að lækka raforkuverð. \"Ef við myndum hlaupa til í hvert skipti sem álver heldur blaðamannafund og við myndum lækka raforkuverð strax værum við stöðugt að lækka verðið\", segir Hörður.
