Birgir Guðmundsson, dósent í fjölmiðlafræði við Háskólann á Akureyri, vill að ríkið styrki einkafjölmiðlun á landinu. Stuðningur við Ríkisútvarpið einn og sér dugi ekki til.
Þetta kom fram í erindi sem Birgir hélt á Félagsvísindatorgi Háskólan á Akureyri í hádeginu í dag. Þar ræddi hann ýmsar krísur fjölmiðla og blaðamanna og greindi hvernig trúverðugleiki fjölmiðla mældist sífellt minni meðal almennings. Ástæður væru m.a. aukin áhersla á fréttir sem söluvöru sem er afurð óheftrar markaðssvæðingar, rekstrar- og tæknibreytinga.
Birgir bar saman tímann þegar flokksblöðin voru einráð hér á landi. Þau fengu útgáfustyrk frá ríkinu en sá stuðningur hvarf með markaðsvæðingunni. Þrátt fyrir vonir um að trúverðugleiki íslenskra fjölmiðla myndi aukast með markaðsvæðingu frá tímum málgagna stjórnmálaflokkanna sýndu kannanir nú annað. Netið, fríblöð og óljós skil milli faglegrar blaðamennsku og tjáningu t.d. á samfélagsmiðlum eiga að mati Birgis þátt í þessari þróun. Álag á blaðamenn og markaðsstýrð framleiðslukrafa ýti undir vaxandi magn skoðana og mjúkra frétta á kostnað harðra og tímafrekra mála sem varði almannahag. Kannanir mæli að íslenskir starfsmenn dagblaða telji að kröfur um æsifréttamennsku hafi aukist. Þá mæli sömu kannanir að blaðamenn verði æ meðvitaðri um samkeppni, auglýsingar og þrýsting eigenda um hagnað. Allt kunni þetta að vinna gegn því hlutverki fjölmiðla að vera lýðræði og samfélagi mikilvægur hornsteinn. Ein leiðin út úr ógöngunum sé að ríkið leggi einkafjölmiðlun til styrki. Verði þá reynt að taka mið af því hvort t.d. blöð sem eigi erindi til þjóðfélagsumræðu skuli styrkt.
Í huga margra sé svo komið að fjölmiðlar og blaðamenn séu eins og hverjir aðrir „pylsugerðarmenn á markaði“. Að það sem þeir bjóði upp á sé ekki talið mikilvægara en það sem heyrist á kaffistofunni eða hjá almenningi á facebook. Ef fjölmiðlum sé ekki treyst umfram óbreyttan almenning hvað varði faglega upplýsingagjöf hafi fjölmiðlar ekki þá tiltrú sem þurfi. Það sé samfélagsvandi sem við þurfi að bregðast.
