Rafmagns- og sambandsleysisleysis í óveðrinu í liðinni viku hefur valdið tjóni og óvissuástandi, sér í lagi á norðurlandi og enn sér ekki fyrir endann á viðgerðum og björgun.
Guðmundur Ingi Ásmundsson, forstjóri Landsnets og Tryggvi Þór Haraldsson, forstjóri Rarik mæta til Lindu Blöndal í þættinum 21 í kvöld.
Landsnet sér um hið stóra flutningskerfi raforku á meðan Rarik sér um dreifingu rafmagns fyrir um 90 prósent landsbyggðarinnar, heildarkerfi Rarik er um níu þúsund kílómetrar. Rarik er „háræðanetið“ í dreifingu rafmagns í heimili og út í sveitirnar, líkt og forstjóri Rarik lýsir því.
„Eitt er að tala um skemmdir og annað að tala um truflanir sem urðu í óveðrinu“, segir Guðmundur Ingi.
Landsneti má líkja sem miðju raforkukerfisins sem tengir saman virkjanirnar og dreifiveiturnar sem eru þá með línurnar til heimila, minni fyrirtækja og stórnotenda um allt land.
„Það urðu truflanir á öllu þessu kerfi“, segir Guðmundur og að þetta sé eitt af tíu verstu veðrum sem hafi orðið þannig að umfangið og truflanirnar urðu sem raun ber vitni.
Gagnrýni er á bæði Landsnet og Rarik fyrir að hafa ekki verið nógu vel undirbúin.
„Fyrst vil ég segja að Rarik varð fyrir gríðarlega miklu tjóni á árunum 1991 og 1995. Það var verulega talsvert mikið meira brot þá en nú. Þá strax undirbjó Rarik aðgerðir og ákvað að leggja allt dreifikerfi í jörð. Og síðan þá höfum við lagt um það bil 200 km á hverju ári af jarðstrengjum uppá einn til einn og hálfan milljarða árlega. Síðan 1990 höfum við sett allar okkar afveitustöðvar í hús“, segir Tryggvi Þór
Tuttuguogfimm afveitustöðvar innanhúss hafa verið byggðar síðan 1990 og um 65 prósent dreifikerfis Rarik er komið í jörðu.
Lagning lína í jörðu verða síður hélaðar eða seltar eins og línurnar ofanjarðar sem nú skemmdust í veðrinu.
Voru varahlutir til reiðu þar sem þurfti þegar óveður var að skella á?
Á mánudeginum fór allt í gang, segir Tryggvi Þór og að veðurspáin hafi verið á þann veg að viðbrögð Rarik hafi haft augun á röngum landshlutum.
„Við bjuggum okkur undir tjón á Vesturlandi, við trúðum því að línan útaf Snæfellsnesi myndi bila og Dalirnir. Við trúðum því að eitthvað myndi bila á Norðurlandi, að sjálfsögðu en við bjuggumst ekki við Dalvíkurlína myndi bresta, ég segi það bara eins og er“, Segir Tryggvi þór og vísar í langt rafmagnsleysi í Dalvík sem hefur nýtt orku frá varðskipinu Þór fram fram á daginn í dag hið minnsta.
„Við bjuggumst við tjóni á Suðurlandi og Suðausturlandi og við sendum varavélar á norðausturland, við dreifðum mannskap um landið. Við færðum menn til Víkur, settum menn á Klaustur og til að aftengja öræfin og keyra á dísilvél sem er á Hnappavöllum“, segir Tryggvi Þór en staðsetning óveðursins hafi ekki verið þeim nógu ljóst miðað við veðurspár.
En nú fór þetta á versta veg?
„Það var einhver veðurfræðingur sem sagði að þetta væri svokallað fimmtíuára veður. Þetta væri veður sem við fengjum á 50 ára fresti“.
En er þetta veðurspáin? Að þið hafið ekki brugðist nógu vel við?
„Nei, veðurspáin var bara þess eðlis að við vorum að fá eitthvað sem við höfum ekki séð áður í langan tíma“.
