Nú verður skipað í embætti hæstaréttardómara. Fyrir liggur umsögn nefndar um hæfni umsækjenda. Hrósa ber nefndinni fyrir að hafna með öllu aðferðafræði þeirrar nefndar sem mat umsækjendur um embætti í Landsrétti þegar hann var stofnaður. Um þetta hef ég skrifað áður og tel ekki ástæðu til að endurtaka nú.
Menn ættu hins vegar að átta sig á því að hér er skrifað eins konar leikrit, sem miðar að skipun umsækjanda, sem fyrirfram er búið að ákveða að skuli hljóta embættið, þó að öllum sem til þekkja sé ljóst að sá umsækjandi stendur ekki jafnfætis öðrum að hæfni.
Nefndin kaus að setja þrjá umsækjendur jafna í efsta sæti, tvo karla og eina konu. Konan verður skipuð. Hún var sett jafnfætis hinum svo ráðherrann gæti samkvæmt gildandi lagareglum skipað hana. Þetta var sýnilega gert vegna kynferðis umsækjandans. Hún er auðvitað hæfur lögfræðingur, þó að karlarnir standi henni greinilega framar, eins og öllum er ljóst sem til þekkja. Það gera reyndar einnig fleiri umsækjendur.
Í viðtali við ráðherrann á mbl.is í gær (mánudag) var þannig haft eftir henni, þegar hún var spurð hvort kynferði umsækjenda myndi hafa áhrif á ákvörðun hennar: „Ég hef alltaf talað fyrir því og mun áfram tala fyrir því að það sé á meðal þeirra þátta sem skuli líta til þegar skipað er í embætti eins og lög segja líka til um.“
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir hefur vaxið verulega í starfi sínu sem ráðherra. Hér verður henni hins vegar á þegar hún svarar því beint út að kynferði umsækjenda muni hafa áhrif á ákvörðun hennar. Í 65. gr. stjórnarskrárinnar er skýrt tekið fram að svona sjónarmið eru andstæð lögum, því þar segir: „Konur og karlar skulu njóta jafns réttar í hvívetna.“
Hvað sem líður ákvæðum í lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, er stjórnvaldshöfum óheimilt, eftir að umsækjendur um stöðu eru komnir fram, að velja á milli þeirra eftir kynferði. Þetta felst í stjórnarskrárákvæðinu.
Þó að ég hafi tröllatrú á hinum nýskipaða dómsmálaráðherra þykist ég sjá í hendi mér að hún muni ekki standast þrýstinginn úr umhverfinu. Hún mun loka leikverkinu og skipa konuna.
Tjaldið mun svo falla.
Jón Steinar Gunnlaugsson
