"Meðalverðbólga á Íslandi hefur verið um 16% frá stríðslokum, allt að fimm sinnum meiri en í nágrannalöndum okkar. Krónan okkar hefur rýrnað um 99,985% frá því að hún varð sjálfstæður gjaldmiðill. Með sama áframhaldi mun sundmiði kosta um hálfa milljón hjá næstu kynslóð."
Þetta segir Thomas Möller í nýjum pistli sínum á hringbraut.is en fyrri pistlar hans um líðan íslensks efnahags hafa vakiðp þjóðarathygli, enda skrifaðir af málefnalegri yfirvegun. Í nýja pistlinum segir hann eignatap almennings af völdum óstjórnar og óstöðugleika hafa valdið venjulegum fjölskyldum miklu efnahagslegu tjóni og fyrirtæki hafi orðið gjaldþrota þúsundum saman eins og gerðist í síðasta hruni.
"Þetta gerist," skrifar Thomas "þrátt fyrir það að sveiflur í sjávarútvegi eru nánast liðin tíð. Tekjur okkar af orkusölu og álframleiðslu hafa verið í jafnvægi lengi og góður gangur er í ferðaþjónustu, verslun og iðnaði almennt." Og eer þá nema von að hann spyrji: "Hvernig stendur þá á þessum reglubundnum sveiflum og kollsteypum í efnahagslífi okkar?"
Hann veltir því fyrir sér af hverju landsmenn búi við margfalda vexti á við nágrannalöndin sem þýði að íslensk heimili þurfi að borga allt að 100 þúsund krónur á mánuði í vexti af húsnæðislánum af venjulegri íbúð umfram fjölskyldur í nágrannalöndum okkar. Og hann veltir einnig vöngum yfir því af hverju hér á landi starfi ekki erlendir bankar sem bjóði 1-2% vexti af húsnæðislánum eins og þeir bjóði í nágrannalöndunum, samanborið við íslensku bankana sem, rukki almenning um allt að 9% vexti vegna svokallaðs sveifluáhættuálags og krónuálags sem nemi 4-6%.
Fyrir nú utan það að sjálfstæður íslenskur gjaldmiðill í höftum kosti landsmenn offjár spyr Thomas í ljósi alls þessa hvað Íslendingar geri rangt í hagstjórn sinni. Og hann skrifar svo: "Nú er búið gera tilraun með þennan sjálfstæða gjaldmiðil okkar í 75 ár og ef til vill er kominn tími til að skoða aðra valkosti í gjaldmiðilsmálum. Flest stóru fyrirtækin í sjávarútvegi og iðnaði eru að nota evruna í uppgjörum sínum og flest okkar viðskipti við útlönd fara fram í evrum. Samkvæmt þjóðhagfræðinni veldur sjálfstæður örlítill gjaldmiðill eins og krónan því að aldrei er hægt að hafa bæði frjálst flæði fjármagns og fastgengisstefnu (= verðbólgumarkmið) samtímis. Þetta kallast þríhyrningurinn ómögulegi (“the impossible trinity”). Þess vegna mun aldrei vera hægt að losa um höftin að öllu leyti. Því er ljóst að aðeins með upptöku stöðugs alþjóðlegs gjaldmiðils getum við losnað við gjaldeyrishöft, vísitölutengingu lánanna okkar og sett okkur loksins markmið um varanlega lága verðbólgu."
Pistilinn má lesa í heild sinni á forsíðunni á hringbraut.is
