Þegar rýnt er í hagtölur landbúnaðarins á Íslandi kemur í ljós að verðmætasköpun innan greinarinnar er engin. Áætlað framleiðsluvirði íslensks landbúnaður er nú í kringum 64,2 milljarðar króna en sú tala segir þó vart hálfa söguna. Fyrst ber að draga frá beina ríkisstyrki sem nema 10,8 milljörðum króna og eru þá ónefndar yfir 290 milljónir króna frá ríkinu í nytjaplönturækt. Aðfanganotkun greinarinnar er nú um stundir 48,5 milljarðar og þar með er verðmætasköpunin án óbeinna styrkja komin niður í 4,9 milljarða króna.
Efnahags- og framfarastofnun Evrópu, OECD, metur það svo að nefnda óbeina styrki megi ekki meta undir sjö milljörðum króna hér á landi, en þar eru komnir þeir verndartollar sem gefa íslenskum landbúnaðarvörum forskot á innfluttar vörur. Raunar telur OECD þá verndartolla vera langtum hærri en íslenskur landbúnaður þarf á að halda, enda eru þeir um tvöfalt hærri en meðaltalið innan þeirra Evrópulanda sem tilheyra OECD.
Að öllu samanlögðu er því verðmætasköpun íslensks landbúnaðar neikvæð, í besta fallin engin. Tölurnar hér að ofan tala þar skýru máli.
Það er svo auðvitað önnur saga að hagur íslenskra bænda í hefðbundnum greinum landbúnaðarins er langt frá því að vera viðunandi, en forysta þeirra styður engu að síður núverandi kerfi og ver það dyggilega þegar almenn umræða beinist að breyttu kerfi.
