Á tímabilinu 2009-2012 voru að jafnaði yfir tvö þúsund brottfluttir umfram aðflutta á ári, eða sem jafngildir 0,5% af mannfjöldanum. Það gerir eftirhrunsárin að stærsta brottflutningstímabili á Íslandi þegar litið er til síðustu fimmtíu ára. Auknir búferlaflutningar hafa orðið til að að ýta undir áhyggjur um að vel menntað fólk flytti af landi brott og margt bendir til að hagvöxtur síðustu missera dugi ekki til að stöðva flutningana, eftir því sem fram kemur í nýrri úttekt ASÍ.
„Sé sjónum beint sérstaklega að íslenskum ríkisborgurum eru þessar áhyggjur enn til staðar,“ segir ASÍ. Sú einstæða staða sé uppi að þótt störf séu í boði, blússandi ferðaþjónusta og hagvöxtur flytji ungt og menntað fólk burt.
„Kaupmáttur hefur vaxið, verðbólga hefur lækkað og atvinnuhorfur eru góðar. Bætt efnahagsleg skilyrði hafa hinsvegar ekki dregið úr brottflutningi Íslendinga, heldur þvert á móti hefur hann aukist undanfarið,“ segir ASÍ.
En hvaða skýringu gefur ASÍ á flóttanum burt?
„Ein möguleg skýring á landflótta Íslendinga eru aðstæður á vinnumarkaði en einhæf fjölgun starfa undanfarin ár hefur ýtt undir misræmi framboðs og eftirspurnar vinnuafls. Þannig hefur fjölgun starfa undanfarin tvö ár að mestu leyti verið drifin áfram af uppgangi í mannaflsfrekum greinum á borð við ferðaþjónustu og tengdum störf. Þær greinar hafa hins vegar litla þörf fyrir menntað vinnuafl t.d. iðntækni- eða háskólamenntað. Skýr merki um þessa þróun sjást í samsetningu atvinnulausra þar sem hlutfall háskólamenntaðra fer nú sífellt hækkandi,“ svarar ASÍ.
„Reynslan sýnir að hagvöxtur og jákvæð efnahagsleg skilyrði draga úr búferlaflutningum Íslendinga og því ekki ólíklegt að sú verði raunin á næstu árum miðað við núverandi horfur í hagkerfinu. Ef ástæða brottflutninga er hins vegar lítið framboð verðmætra starfa, ósamkeppnishæf lífskjör auk skorts á framtíðarsýn og tækifærum þá er það verulegt áhyggjuefni.“
