Búist við vatnsmiklu hlaupi úr skaftá

Sér­fræðing­ar á Veður­stofu Íslands eiga von á því að Skaft­ár­hlaups­ins verði vart við Sveinst­inda á morg­un en fylgst er grannt með rennsli ár­inn­ar. Ekk­ert nýtt er að frétta af hlaup­inu eft­ir nótt­ina, sam­kvæmt upp­lýs­ing­um frá Veður­stofu Íslands.

Íshell­an yfir eystri Skaft­ár­katl­in­um hóf að síga aðfaranótt sunnu­dags 27. sept­em­ber, að því er fram kemur í samantekt mbl.is í dag. Um kl. 16:00 í gær var sigið orðið rúm­lega 1,5 m og fer sig­hraðinn vax­and­andi. Þetta merk­ir að Skaft­ár­hlaup er að öll­um lík­ind­um hafið, seg­ir á vef Veður­stofu Íslands.

Frá Skaft­ár­katl­in­um út að jök­uljaðri eru 40 km og frá jök­uljaðri niður að efsta vatns­hæðarmæli við Sveinstind 28 km í viðbót. Fylgst er náið með rennsli við Sveinstind og bú­ast má við að hlaups verði vart þar á fimmtu­dag.

Hlaupið kem­ur úr eystri Skaft­ár­katl­in­um, sem síðast hljóp úr í júní 2010. Yf­ir­borð ís­hell­unn­ar hækk­ar á milli hlaupa en fell­ur svo þegar vatnið hleyp­ur und­an henni. Íshell­an lyft­ist ekki hærra nú en áður hef­ur orðið þrátt fyr­ir mun lengra hlé milli hlaupa. Hugs­an­legt er að ketill­inn sé víðari og rúmi því meira vatns­magn og af­leiðing­arn­ar væru vatns­meira hlaup. Lengsta hlé sem áður hef­ur orðið milli hlaupa úr þess­um katli var 36 mánuðir. Þá kom mjög vatns­mikið hlaup með miklu há­marks­rennsli.

Upp­tök hlaupa í Skaftá eru und­ir tveim­ur jarðhita­kötl­um í Vatna­jökli. Þegar hleyp­ur úr þeim renn­ur vatnið fyrst um 40 km und­ir jökl­in­um og síðan 28 km eft­ir far­vegi Skaft­ár áður en það kem­ur að fyrsta vatns­hæðarmæli, sem er viðvör­un­ar­mæl­ir við Sveinstind. Söfn­un­ar­hraði í katl­ana er nokkuð jafn, því er lang­ur tími á milli flóða jafn­an ávís­un á stór flóð. Hlaup úr eystri katl­in­um eru jafn­an stærri en þau sem koma úr vest­ari katl­in­um. Úr hvor­um katli hleyp­ur að jafnaði á tveggja ára fresti, að því er segir í umræddri frétt á mbl.is í dag.