Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, beinir spjótum sínum að hinu svokallaða höfrungahlaupi, sem ýmsir aðilar lýsa gjarnan miklum áhyggjum af þegar kjarabarátta stendur sem hæst. Í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag fullyrðir hann að hið meinta höfrungahlaup sé bara fyrir tekjuhærri.
„Enn ein kjarabaráttan og enn og aftur fer höfrungakórinn að kyrja sinn söng. Í þetta skiptið er höfrungakórinn svo óheppinn að gögn og upplýsingar eru almennt miklu aðgengilegri en á árum áður og það er hægt að skoða hvort ásakanir um höfrungahlaup eru réttar,“ skrifar Björn.
„Árið 2015 fullyrti fjármálaráðherra í viðtali við Morgunblaðið að „við þurfum að stöðva þetta höfrungahlaup“. Rétt rúmu ári síðan kom svo ákvörðun kjararáðs um launahækkun þingmanna og æðstu ráðamanna. Augljóslega tókst fjármálaráðherra ekki það sem hann ætlaði sér, því þannig er mál með vexti að þetta svokallaða höfrungahlaup er bara fyrir tekjuhærra fólk,“ skrifar Björn.
Hann ber saman laun annarrar tekjutíundar (T2) og efstu (T10) frá árinu 1991:
- Laun hjóna í sambúð í annarri tekjutíund, fasteignaeigendur með eitt til tvö börn hafa hækkað um rétt rúm 35% á meðan sami hópur efstu tekjutíundar hefur hækkað um tæp 83%.
- Á leigumarkaði hefur önnur tekjutíundin hækkað um 49% en efsta tekjutíundin um 82%.
- Einstæður karl í annarri tekjutíund hefur hækkað um 13% en sá í efstu tekjutíund hefur hækkað um 51%.
- Á leigumarkaði hefur önnur tekjutíundin hækkað um 51% en efsta um 55%.
- Einstæð kona í annarri tekjutíund hefur hækkað um 21% en um 52% í efstu tekjutíund.
- Einstæð kona á leigumarkaði í annarri tekjutíund hefur hækkað um 64%, aðallega út af breytingum í bótakerfi árið 1995, en efsta tekjutíundin þar hefur hækkað um 62%.
„Miðað við þessar tölur; hvar kemur „höfrungahlaupið“ fram? Hjá eignafólki með hærri tekjur. Ef það á að „stöðva“ höfrungahlaupið þarf að stöðva það hjá þeim sem eru með hæstu tekjurnar. Hið svokallaða höfrungahlaup er ekki láglaunafólki að kenna því þau sem eru með hæstu launin fá þá hækkun og bæta svo um betur.“
Björn segir að fyrir utan hrunið, hafi þróunin síðustu sex ár verið eilítið sérstök, þar sem lægri tekjutíundir hafi hækkað hlutfallslega meira en hærri tekjutíundir:
„Sú þróun er þó enn langt frá því að bæta upp þá almennu þróun sem gögnin ná yfir aftur til ársins 1991, ná meira að segja ekki að bæta upp þá þróun sem hefur orðið á launum tekjutíunda síðan 2009.“
Hann beinir spjótum sínum að Samtökum atvinnulífsins og þeim sem gjarnan tala gegn launahækkunum vegna ótta við nýtt höfrungahlaup. Hann segir þeim að horfa í eigin barm.
„Höfrungakórinn, þar sem laglínurnar fjalla um ábyrgð láglaunastétta, hefur því aldrei átt rétt á sér. Miðað við söguna er hins vegar tilefni til þess að breyta laglínunni og syngja höfrungalagið til þeirra tekjuhærri. Höfrungahlaupið er þeirra leikur og það er klassískt áróðurstæki að smyrja áróðri frá þeim sem eiga hann skilið yfir á þá sem eiga það ekki. Gögn upplýsa hræsni þeirra. Gögn eru uppskriftin að betra og upplýstara samfélagi. Meiri gögn!“
