Bankar skiptu fyrirtækjum á milli sín

Þorkell Sigurlaugsson, einn virtasti athafna- og viðskiotamaður Íslands metur það svo að ástæðu bankahrunsins megi rekja aftur til haustsins 2003 þegar bankarnir, strax að aflokinni einkavæðingu, skiptu fyrirtækjunum í landinu á milli sín.


Þetta kom fram i máli hans í viðtalsþættinum Mannamáli fyrr í vikunni sem vakið hefur mikla athygli, en þar ræddu þeir Sigmundur Ernir um líf hans og störf. Þorkell tók þátt í endurreisn Eimskipafélags Íslands á áttunda og níunda áratugnum og gerði það að slíku stórveldi í íslensku athafnalífi þegar komið var fram á tíunda áratuginn að mörgum fannst nóg um. Hann yfirgaf hins vegar íslenskt atvinnulíf árið 2004 af því honum hugnaðist ekki aðferðafræðin við einkavæðingu bankanna og taldi sig sjá fyrir það sem verða vildi í íslensku viðskiptalífi. Hann söðlaði því um og réð sig til Háskólans í Reykjavík og hefur tekið þátt í uppbyggingu hans í röskan áratug ásamt því að sitja í stjórn Framtakssjóðs Íslands sem hefur átt sinn þátt í að reisa við íslenskt atvinnulíf eftir kollsteypu bankahrunsins.


Í huga Þorkels var vandinn þessi á fyrsta áratug nýrrar aldar: "Það fer ekki saman að banki eigi fyrirtæki og láni því líka," sagði hann í þættinum og kvað slíkt aldrei góðri lukku stýra. Einkavæðingin hafi verið ágæt og í reynd nauðsynleg á sínum tíma en framkvæmdin hafi verið röng. Það sé ótækt að auka frelsið til mikilla muna á sama tíma og dregið er úr öllu aðhaldi og eftirliti. Í öllum heilbrigðum samfélögum þurfi frelsi og ábyrgð að fara saman. Hann segir andrúmsloftið í aðdraganda hrunsins hafa einkennst af stórmennsku of oflæti. Allir hafi verið meðvirkir, líka hann sjálfur sem ásamt öðrum hafi hrifist að kraftinum sem var að losna úr læðingi með háværri kröfu um að brjóta upp kolkrabbann og skapa svigrúm athafna og áræðis í viðskiptalífinu. En vandinn hafi verið sá að farið hafi verið í þessar breytingar af slíku offorsi að aldrei hafi getað farið vel.


Sjá má viðtalið í heild sinni eða í klippum á hringbraut.is.