Umsvif í hagkerfinu munu vaxa hratt á næstu árum, verðbólga mun fara yfir markmið Seðlabankans og hætta á ofhitnun í hagkerfinu mun aukast gangi spá hagdeildar eftir.
Þetta kemur fram í nýrri hagspá Alþýðusambands Íslands sem birt var í gær, en þar segir jafnframt að gert sé ráð fyrir meiri hagvexti á spátímanum en í síðustu spá hagdeildar, eða 4,3% á þessu ári, 4,1% á næsta ári og 3,3% árið 2017. Mikill vöxtur þjóðarútgjalda er megindrifkraftur hagvaxtar þar sem búist er við kröftugum vexti einkaneyslu og fjárfestingar. Samhliða þessari þróun mun útflutningur halda áfram að vaxa í takt við aukinn straum ferðamanna til Íslands. Það gæti því reynst mikil áskorun að viðhalda stöðugleika í íslensku hagkerfi á næstu árum.
Spáin er eiginlega bæði svört og hvít: \" Verðbólguhorfur hafa versnað og um þessar mundir takast á innlendur verðbólguþrýstingur og innflutt verðhjöðnun. Seðlabankinn hefur varað við þessari þróun en á sama tíma og peningamálastefnunni hefur verið beitt með hækkun stýrivaxta og aukinni bindiskyldu hafa aðstæður á vinnumarkaði og ríkisfjármál ýtt undir þenslu.
Staða ríkisfjármála hefur batnað verulega undanfarin misseri þar sem auknar skatttekjur haldast í hendur við vaxandi umsvif í hagkerfinu. Gert er ráð fyrir afgangi upp á 15,3 milljarða króna (ma. kr.) í fjárlögum á næsta ári en erfitt er
Hagur heimilanna hefur vænkast undanfarin ár í takt við aukinn kaupmátt launa, auknar ráðstöfunartekjur og bættar aðstæður á vinnumarkaði og búist er við að neysla heimilanna muni aukast um 4,6% á þessu ári, 4,8% á næsta ári og 3,4% árið 2017.
Þróun fjármunamyndunar hefur verið jákvæð undanfarin misseri og horfur eru á hressilegri aukningu fjárfestingar á spátímanum eða að jafnaði 15% á ári. Spáð er áframhaldandi vexti almennrar fjárfestingar atvinnuveganna auk þess sem mikið mun fara fyrir stórum fjárfestingarverkefnum á tímabilinu. Hins vegar er gert ráð fyrir minni fjárfestingu í íbúðum og hjá hinu opinbera en í síðustu spá. Gangi spá hagdeildar eftir mun fjárfesting nema um 22% af vergri landsframleiðslu (VLF) í lok spátímans.
Ferðamönnum hefur haldið áfram að fjölga á þessu ári og mun 7,1% vöxtur útflutnings á þessu ári að miklu leyti stýrast af örum vexti útfluttrar þjónustu. Búist er við þónokkrum vexti útflutnings á spátímanum en aukinn innflutningur mun draga úr afgangi af vöru- og þjónustuviðskiptum á næstu árum.
Vöxtur þjóðarútgjalda með aukinni neyslu og fjárfestingu auk fjölgunar ferðamanna ýtir undir meiri eftirspurn eftir vinnuafli. Samfara þessu hefur dregið úr atvinnuleysi hér á landi og að hluta til má sjá merki um ákveðið misræmi framboðs og eftirspurnar eftir vinnuafli. Því er ólíklegt að innlent vinnuafl geti að öllu leyti mætt aukinni eftirspurn eftir vinnuafli, t.d. í mannvirkjagerð og ferðaþjónustu.
Sú sviðsmynd, sem hagspáin dregur upp, gerir ráð fyrir því að innlend eftirspurn, aukning ráðstöfunartekna og ríkisfjármál muni ýta undir umtalsverðan vöxt þjóðarútgjalda á næstu árum. Að hve miklu leyti innlend eftirspurn ýtir undir verðbólgu mun hins vegar ráðast af þróun óvissuþátta. Þar má helst nefna gengisþróun krónunnar, sem hefur styrkst undanfarið m.a. sökum innflæðis fjármagns sem tengist auknum fjölda ferðamanna. Losun fjármagnshafta eykur hins vegar óvissu um gengi krónunnar á næstu misserum. Þróun olíu- og hrávöruverðs hefur verið afar hagfelld síðustu misseri og gæti breyting þar á haft skjót áhrif á innlent verðlag,\" segir í nýrri hagspá ASÍ.
