Akureyri frekar leiðinlegt svæði

Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, framkvæmdastjóri Atvinnuþróunarfélags Eyjafjarðar, vakti athygli viðstaddra fyrir erindi sitt sem hann flutti nýverið á málþingi í Háskólanum á Akureyri. Komu þar fram hugmyndir um endalok höfuðborgarstefnu sem og sú hugmynd Þóroddar Bjarnasonar, prófessors í félagsfræði, að Akureyrarbæ verði breytt í Akureyrarborg.
Í umsögn Lonely Planet sem tilnefndi Akureyri vinsælasta áfangastaðinn 2015 er talað um að Akureyri sé önnur stærsta borgin á Íslandi. „Auðvitað erum við borg og eigum ekki að hugsa alltaf suður. Við verðum að brjótast undan eigin hlekkjum, horfa aftur og sjá hvernig forfeður okkar gerðu þetta. Miðlæg stjórnsýsla og höfuðborg sem ekki vill gangast við skyldum sínum er eitthvað sem við ættum ekki að búa við,“ sagði Þorvaldur Lúðvík.
Hann fór í erindi sínu stuttlega yfir Sambandssöguna á Akureyri og sögu bæjarins sem iðnaðarbæjar. Á árum áður var mikil hönnun og framleiðsla í bænum, tengt umsvifum SÍS. Sem dæmi um umfang framleiðslu og fjölbreytileika á Akureyri reifaði Þorvaldur að framleidd hefðu verið dömubindi og sápa í bænum og það ekki alls fyrir löngu. „Í stuttu máli var hér allt.“
Eigi að síður átti bærinn mikið undir alþjóðaumhverfinu en fall Akureyrar sem iðnaðarveldis fólst að mati Þorvaldar Lúðvíks með því þegar bærinn hætti að vera samkeppnishæfur á alþjóðlegum mörkuðum með aukinni opnun viðskiptalífsins. Fall Sovétríkjanna vóg þungt, veigamikils kaupanda að vörum frá Akureyri. Einnig urðu EFTA- og EES-samningurinn til þess að SÍS var lagt niður og iðnaðarframleiðsla hrundi. Það sem hélt þó velli var sjávarútvegur, fiskvinnsla, kjötvinnsla, kaffibrennsla, skipaiðnaður og drykkjavöruframleiðsla. Þorvaldur Lúðvík, sem áður stýrði Saga Capital bankanum, telur að tilkoma Háskólans á Akureyri hafi vegið einna þyngst í að reisa bæinn við.
Hann telur að Akureyri hafi öll einkenni blómlegrar byggðar í dag. Það einkenni þó heimabyggðina: „...að við erum frekar leiðinlegt svæði“. Þau ummæli rökstuddi Þorvaldur Lúðvík með því að seigla og stöðugleiki einkenndi samfélagsgerð bæjarins. Akureyri reiddi sig ekki á einhverja eina stoð heldur væri margt undir þannig að einstök áföll eða skakkaföll væru ekki líkleg til að kollvarpa byggðinni.
Um sóknarfæri var nokkuð rætt á ráðstefnunni en Þorvaldur Lúðvík reiknaði út að miðað við 2 flugferðir frá útlöndum til Akureyrar á viku, 75% nýtingu að meðaltali eða um 250 farþega vikulega, myndi hver ferðamaður eyða í héraðinu að jafnaði 165 þús. krónum. Heildartekjur væru 2,1 milljarður, af þeirri eyðslu fengi ríkissjóður til sín um 750 milljónir króna. „Þetta ættu menn að hafa hugfast þegar rætt er um að eyða peningum í markaðsssetningu á flugi, millilandaflugið er ódýrasta fjárfestingin í boði, ríkið fær hana fljótt til baka,“ sagði Þorvaldur Lúðvík.
Yfirskrift erindis ráðstefnunnar var sem fyrr segir um endalok höfuðborgarstefnunnar og hvort Akureyri eigi að líta á sig sem borg eða bæ, breyta jafnvel heiti bæjarins. Þorvaldur Lúðvík sagði að höfuðborg Íslands stæði ekki við skyldur sínar. Hróplegt óréttlæti fælist einnig í að ríkið einblíndi á Keflavíkurflugvöll í markaðssetningu landsins alls, enda sé féð til markaðssetningarinnar sótt sé í sjóði sem komi úr vösum landsmanna allra. Ekki hafi þó borið á kvörtunum vegna ferðamannastraumsins sunnan heiða fyrr en erlendir ferðamenn fóru að hægja sér í görðum í Þingholtunum, eins og Þorvaldur Lúðvík orðaði það.