Sala á Arion banka hefur ekki gengið þrautalaust fyrir sig. Stjórnmálin hafa þar ekki hjálpað til. Í tvígang hafa orðið óvænt stjórnarslit, og í kjölfarið kosningar, sem settu söluferlið í frost um talsverðan tíma. Nú hillir hins vegar undir útboð og skráningu. Þótt stundum mætti halda annað þá er söluferlið, sem grundvallast á stöðugleikaskilyrðum sem stjórnvöld settu kröfuhöfum, hvorki sérlega flókið né óljóst enda þótt margir hafi lagt sig fram um að rugla umræðuna. Staðreynd eitt. Með afkomuskiptasamningi er tryggt að það eru sameiginlegir hagsmunir kröfuhafa Kaupþings og ríkisins að sem hæst verð fáist fyrir Arion banka. Ef til væru þeir fjárfestar sem vildu greiða hærra verð fyrir bréf í bankanum þá myndi stjórn Kaupþings augljóslega selja þeim þau – það myndi þýða meiri endurheimtur til allra hagsmunaaðila. Fyrir liggur að stærstu stofnanafjárfestar landsins, lífeyrissjóðir, voru ekki reiðubúnir að kaupa á sama gengi og vogunarsjóðir og Goldman Sachs keyptu á fyrir um ári. Þeir taka því ekki undir þá skoðun að verið sé að selja á undirverði. Staðreynd tvö. Áætlun um afnám hafta snerist aldrei um það að stjórnvöld myndu í kjölfarið fara fyrir „endurskipulagningu fjármálakerfisins“. Þvert á móti þá var hugsunin sú, með því að fela kröfuhöfum það verkefni að koma bankanum í verð innan tiltekins tíma en um leið að söluandvirðið færi að mestu til ríkisins, að flýta fyrir skráningu íslensks banka á markað sem yrði í dreifðri eigu erlendra og innlendra fjárfesta. Þótt það hafi tekið lengri tíma en vonir stóðu til þá er það nú að raungerast. Staðreynd þrjú. Ríkið hefur ekki sjálfdæmi um það að nýta sér mögulegan forkaupsrétt að hlut í bankanum og þá mun hann falla niður við opið útboð. Þær aðstæður hafa aldrei komið upp að viðskipti hafi verið með hlut í bankanum á gengi, sem er undir 0,8 miðað við eigið fé síðasta endurskoðaðs ársreiknings, sem hefði virkjað forkaupsréttinn. Til að tryggja heildarhagsmuni ríkisins, meðal annars hvað varðar ákvæði forkaupsréttarins, þá hefur ríkið sérstakan tilsjónarmann með söluferli Kaupþings með víðtækar heimildir til eftirlits. Staðreynd fjögur. Kaupþing átti fortakslausan kauprétt að 13 prósenta hlut ríkisins í Arion banka á fyrirfram ákveðnu verði. Ætla mætti að flestum væri ljóst mikilvægi þess að íslenska ríkið virði jafn skýr og ótvíræð samningsbundin réttindi fjárfesta. Þá er verðið, rúmlega 23,4 milljarðar, afar ásættanlegt út frá flestum mælikvörðum og er ríkið að fá miklum mun meiri ávöxtun en ríkissjóðir annarra Evrópuríkja við fyrstu sölu á hlut þeirra í viðskiptabanka eftir fjármálakreppuna. Það sem mestu máli skiptir er þetta. Ríkið getur augljóslega ekki átt allt bankakerfið með þeirri áhættu sem því fylgir. Eigi að takast að koma bönkunum úr ríkiseigu þarf að selja þá í alþjóðlegum útboðum. Unnið er eftir slíku plani samkvæmt forskrift stöðugleikaskilyrðanna. Nú heyrast hins vegar raddir frá stjórnmálamönnum að víkja eigi frá því, brjóta samningsákvæði sem ríkið hefur undirgengist og leysa til sín þriðja bankann. Með öðrum orðum, að braska með banka á ábyrgð skattgreiðenda. Það má ekki gerast.
Hörður Ægisson, Fréttablaðið
