Á síðasta ári voru 70 prósent fanga í gæsluvarðhaldi hér á landi settir í einangrun. Lengst var fangi í gæsluvarðhaldi í einangrun í 29 daga og að meðaltali voru gæsluvarðhaldsfangar í einangrun í átta og hálfan dag. Þetta er meðal þess sem kom fram á fundi á vegum dómstólasýslunnar og Dómarafélags Íslands um áhrif einangrunarvistar á fanga. RÚV.is greinir frá.
Þegar um einangrunarvist er að ræða er fangi mestallan sólarhringinn lokaður inni á fangaklefa. Fangi er látinn vera í einrúmi, þ.e. hann hefur ekki samskipti við aðra fanga og fær ekki heimsóknir. Honum er heimilt að vera í samskiptum við lögmann, lögreglu, fangaverði og heilbrigðisstarfsfólk.
Árin 2014-2017 voru 60 prósent gæsluvarðhaldsfanga settir í einangrun. Á fundinum var greint frá því að hlutfall gæsluvarðhaldsfanga sem sæta einangrun hér á landi sé mun hærra en t.a.m. í Danmörku.
Tilhneiging er hjá lögreglu og ákæruvaldi til þess að krefjast ávallt einangrunarvistar í upphafi gæsluvarðhalds, að því er kom fram á fundinum. Í dómskerfinu hefur sömuleiðis verið tilhneiging til að taka hana til greina.
Eiríkur Tómasson, fyrrum hæstaréttardómari, setti spurningamerki við þetta á fundinum og sagði að samkvæmt lögum megi ekki úrskurða gæsluvarðhaldsfanga í einangrun nema hún teljist nauðsynleg rannsóknarhagsmunum.
Árið 2009 var lögum um meðferð sakamála breytt á þann veg að dómsúrskurð þyrfti til þess að láta fanga sæta einangrun. Áður en lögunum var breytt var sú ákvörðun hjá ákæruvaldinu, sem gat einnig ákveðið í hve langan tíma fangar sættu einangrun.
Sólveig Fríða Kjærnested sálfræðingur sagði á fundinum að þær rannsóknir sem hafi verið gerðar á áhrifum einangrunarvistar á fanga sýni að einangrun geti haft miklar afleiðingar, þ.e. líkamlegar, tilfinningalegar, andlegar og hugrænar. Þá geti einangrun haft áhrif á undirliggjandi geðraskanir.
Fundarmenn voru sammála um að æskilegt væri að draga úr einangrunarvistun fanga en þó án þess að rannsóknarhagsmunum væri ógnað.
