Vil­hjálmur: Þess vegna verður að banna verð­tryggð lán – Gætir vel þurft að borga 70 þúsund í við­bót

„Hérna sést al­gjör­lega hvers vegna það er bráð­nauð­syn­legt að banna verð­tryggð hús­næðis­lán til ein­stak­linga og heimila,“ segir Vil­hjálmur Birgis­son, for­maður Verka­lýðs­fé­lags Akra­ness og fyrr­verandi vara­for­seti ASÍ.

Vil­hjálmur gerir frétt Morgun­blaðsins í dag að um­tals­efni en þar kemur fram að greiðslur af ó­verð­tryggðum lánum gætu hækkað veru­lega ef stýri­vextir Seðla­bankans hækka aftur. Sam­kvæmt út­reikningum sem Morgun­blaðið lét fram­kvæma gætu greiðslur af meðal­hús­næðis­láni hækkað um allt að 50%.

Vil­hjálmur hefur lengi kallað eftir því að verð­tryggingin verði hrein­lega bönnuð.

Smalað eins og lömbum til slátrunar

„Á­stæðan er ein­föld, en hún er sú að þegar Seðla­bankinn og fjár­mála­kerfið vill koma aftur vaxta­okrinu á þá verður öllum þeim þúsundum heimila sem hafa náð að endur­fjár­magna sig á hóf­legum ó­verð­tryggðum vöxtum smalað eins og lömbum til slátrunar aftur inn í verð­tryggða lána­um­hverfið,“ segir Vil­hjálmur.

Í Morgun­blaðinu er tekið dæmi af ein­stak­lingi sem kaupir 35 milljóna króna eign. Hann tekur grunn­lán fyrir 70 prósentum af kaup­verði til 40 ára á 3,5% breyti­legum ó­verð­tryggðum vöxtum og 15 prósenta við­bótar­lán á 4,5 prósenta breyti­legum vöxtum.

Ef vextir hækka um 3,5 prósentu­stig, í 7,0 prósent, gæti greiðslu­byrðin hækkað úr 144 þúsund krónum á mánuði í 216 þúsund krónur.

„Ef þessi verð­tryggðu lán verða bönnuð þá verða tak­mörk fyrir því hversu mikið hægt er að hækka ó­verð­tryggða vexti,“ segir Vil­hjálmur í færslu sinni og bendir á að greiðslu­geta al­mennings og heimila sé tak­mörkunum háð.

„En ef verð­tryggðum lána­formum verður enn leyft að við­gangast í ís­lensku sam­fé­lagi þá verða heimili sem eru með ó­verð­tryggð lán, skikkuð til að endur­fjár­magna sig með verð­tryggðum lánum til að þau geti við­haldið greiðslu­getu sinni á­fram.“

Varar sterklega við

Vil­hjálmur segir að það blasi við að þetta muni gerast ef vextir fara aftur upp. „Ætlar ein­hver að halda því t.d. fram að Seðla­bankinn hefði hækkað stýri­vextina í 18% í hruninu ef öll hús­næðis­lán hefðu verið ó­verð­tryggð? Nei að sjálf­sögðu ekki, enda hefði það þýtt að mánaðar­legar af­borganir af meðal­hús­næðis­láni hefðu farið í allt að 500 þúsund á mánuði.“

Vil­hjálmur segir að nú liggi fyrir að verð­bólga sé aftur komin af stað. Máli sínu til stuðnings bendir hann á að vísi­tala neyslu­verðs hafi hækkað um 0,46% í síðasta mánuði. Það þýðir að verð­tryggðar skuldir heimilanna í landinu, sem í heildina nema um 1800 milljörðum, hækkuðu á einum mánuði um 82 milljarða.

„Mitt mat er ein­falt það á og verður að banna al­farið verð­tryggð lán til heimila og ein­stak­linga til að fyrir­byggja að þeim þúsundum heimila sem hefur loksins tekist að brjótast út úr glæpa­lána­forminu sem verð­tryggðu lánin eru, verði ekki smalað inn í það glæpa­lána­form að nýju til þess eins að við­halda greiðslu­getu heimilanna til að fóðra okur­vexti að nýju!“