Viðar sár og svekktur: Ís­lendingarnir sem fengu kar­töflu í skóinn um jólin

„Þegar aðrir hópar í svipaðri stöðu fengu þó ein­hvern sér­tækan jóla­bónus í skóinn til að halda gleði­lega há­tíð – þá fengu eldri borgarar kar­töflu í skóinn,“ segir Viðar Eggerts­son, leikstjóri og verðandi eldri borgari, í að­sendri grein í Frétta­blaðinu í dag.

Í grein sinni lýsir Viðar yfir ó­á­nægju sinni með ríkis­stjórnina og segir hana raunar hafa fallið á prófinu gagn­vart eldri borgurum á að­ventunni á loka­metrum fjár­laga­frum­varpsins.

„Fjár­laga­frum­varpið fyrir árið 2021 varð að lögum án nokkurra sér­tækra að­gerða fyrir eldri borgara sem þurfa margir hverjir að búa við veru­lega skertar tekjur og lifa undir fá­tæktar­mörkum, eða um 6.000 manns,“ segir hann.

Hann segir að tals­menn fé­laga eldri borgara um allt land og Lands­sam­band eldri borgara hafi hent út líf­línu til ríkis­stjórnarinnar á elleftu stundu þegar hefð­bundin smánar­leg ár­leg hækkun var stað­reynd í frum­varpi til fjár­laga, hækkun um 3,6%.

„Líf­línan var byggð á ein­faldri og skiljan­legri setningu: „Al­þingis­menn, hækkið elli­líf­eyri um 15.750 kr. eins og aðrir fá.“ Launa­hækkun sem kveðið er á um í hinum víð­fræga Lífs­kjara­samningi sem ríkis­stjórnin, Sam­tök at­vinnu­lífsins og verka­lýðs­hreyfingin gerðu sátt um. Þessi krónu­tala mun leggjast á öll laun í landinu, há sem lág – nema eftir­laun eldra fólks.“

Viðar vísar í lög um al­manna­tryggingar en í 69. grein laganna er kveðið á um að taka mið af launa­þróun við á­kvörðun um upp­hæðir al­manna­trygginga.

„Elli­líf­eyririnn þarf því að hækka um þessa sömu krónu­tölu og aðrir fá ef full­nægja á 69. greininni. Hann myndi þá fara úr 256.789 kr. á mánuði í 272.539 kr. sem gerir hækkun um 6,1% í stað þeirra 3,6% sem gert er ráð fyrir í fjár­laga­frum­varpinu og yrði þá í takt við launa­þróunina al­mennt í landinu.“

Hann segir að þessi ein­falda og hóg­væra krafa tals­manna eldri borgara hefði getað bjargað and­liti ríkis­stjórnarinnar en hún skellt skolla­eyrum við.

„Jafn­vel þegar stjórnar­and­staðan bar upp þessa rétt­mætu kröfu eldri borgara í um­ræðu um fjár­laga­frum­varpið á þinginu, strá­felldi ríkis­stjórnin hana – bara si­sona til að stað­festa að fullu sinn ein­arða vilja og sýndi þar með sitt rétta and­lit. Bak við þessa hunsun ríkis­stjórnarinnar má lesa í undar­legum full­yrðingum og reiknikúnstum fjár­mála­ráð­herra, sem virðist ekki vera neitt sér­stak­lega talna­glöggur.“

Viðar segir að Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra hafi blygðunar­laust haldið því fram á þessu kjör­tíma­bili að elli­líf­eyrir sé 300 þúsund krónur, þó stað­reyndin sé sú að hann er 256.789 kr.

„Enn minni árið áður. Og enn minni árið þar áður. Fjár­mála­ráð­herra hefur aldrei fengist til að skýra út þessa reikni­villu sína sem hann hefur þó haldið hátt á lofti hvað eftir annað. Né hefur hann upp­lýst að það er að­eins ör­lítill hluti eftir­launa­fólk sem fær þessa upp­hæð ó­skerta. Í desember 2020 eru það 2.284 ein­staklingar, sam­kvæmt upp­lýsingum frá Trygginga­stofnun ríkisins.“

Viðar bendir á að eldri borgarar landsins séu yfir 45 þúsund talsins og stærstur hluti þeirra fái eftir­laun frá al­manna­tryggingum skert meira og minna. Bendir hann á að allar tölur í um­ræddum pistli séu fyrir skatta og skerðingar.

„Fjár­mála­ráð­herra á­stundar samt að full­yrða hvar sem hann kemur því við, að sjaldan hafi verið gert meira fyrir eldri borgara en með veru hans í ráðu­neytinu, þó allir sjái að ráð­herrann er jafn háðu­lega nakinn í réttri með­ferð talna og keisarinn í ævin­týrinu. Þessi stóri hópur, sem eldri borgarar eru, fékk kaldar kveðjur frá ríkis­stjórninni á að­ventunni. Ekki að­eins í fjár­laga­frum­varpinu. Þegar aðrir hópar í svipaðri stöðu fengu þó ein­hvern sér­tækan jóla­bónus í skóinn til að halda gleði­lega há­tíð – þá fengu eldri borgarar kar­töflu í skóinn.“