„Nú nærri 24 árum eftir að Hæstiréttur Íslands kvað upp dóm í máli mínu gegn íslenska ríkinu vegna synjunar á umsókn minni um fiskveiðileyfi og aflaheimildir hefur Alþingi ekki enn leiðrétt stjórnarskrárbrotin sem felast í lögum um stjórn fiskveiða og framkvæmd þeirra,“ segir Valdimar H. Jóhannesson eftirlaunaþegi í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Í grein sinni varpar Valdimar ljósi á tíu ástæður fyrir þingmenn til að bregðast við göllum í lögum um stjórn fiskveiða.
Valdimar bendir á að Hæstiréttur hafi fellt umræddan dóm árið 1998 og niðurstaðan verði skýr; lög um stjórn fiskveiða brytu gegn ákvæðum stjórnarskrárinnar um jafnræðisreglu og atvinnufrelsi. Ríkisvaldinu hefði ekki verið heimilt að hafna umsókn hans um veiðileyfi og aflaheimildir með vísun til laganna.
„Ekki verður þrískipting ríkisvaldsins skilin með öðrum hætti en að löggjafarvaldinu hafi þá verið skylt að breyta svo lögum að þau stæðust stjórnarskrá Íslands. Það hefur ekki verið gert þó að margar aðrar breytingar hafi verið gerðar á lögunum,“ segir Valdimar og bætir við að enginn taki sæti á Alþingi án þess að sverja þess eið að halda stjórnarskrána.
„Það hvílir því tvöföld skylda á sérhverjum þingmanni nú og hefur gert það í tæp 24 ár að bregðast við þessum galla laganna, bæði vegna dómsins og svo frumkvæðisskyldan að gæta þess að lög landsins samrýmist stjórnarskránni,“ segir hann meðal annars.
Hann nefnir fleiri ástæður þess að breyta ætti lögum um fiskveiðikerfið, til dæmis andstöðu meirihluta þjóðarinnar við það og þá staðreynd að þingmenn sitja á Alþingi í umboði þjóðarinnar. Þá segir hann að kvótakerfið hafi leitt til minni hefðbundins afla og stuðli hreint ekki að hagkvæmri nýtingu.
„Fimmta ríka ástæðan fyrir alþingismenn til þess að breyta fiskveiðistjórnarkerfinu er að hvata vantar til nýsköpunar í nýtingu auðlindarinnar. Ýmsar sjávarafurðir eru hreinlega ekki nýttar. Þarna má tilgreina ýmislegt gamalkunnugt eins og skelfisk ýmiss konar, hákarl, sæbjúgu, smokkfisk en ekki síður ýmislegt sem tilheyrir grundvallarlífi hafsins eins og áta og sjávargróður. Þarna fara í súginn mikil verðmæti og um leið tækifæri fyrir unga menn að vinna að nýsköpun sem er sjötta ríka ástæðan fyrir alþingismenn að reka nú af sér slyðruorðið, sem er orðið þeim til rækilegrar skammar.“
Hann nefnir svo brottkast og jafnvægi í byggð landsins að ógleymdri vellíðan þingmanna að láta gott af sér leiða. Greinina endar Valdimar svo á þessum orðum: „Hér hafa verið tilgreindar 10 ríkar ástæður fyrir alþingismenn að bregðast við. Hver og ein hefði verið næg ástæða. Nú er mál að linni og þótt miklu fyrr hefði verið.“
