Upp­gjör Birgis: „Ég voga mér að segja að það var nánast klúður“

„Að halda því fram að vel hafi tekist til með þetta harka­lega heim­sóknar­bann er klassísk fölsk frétt. Ég voga mér að segja að það var nánast klúður,“ segir Birgir Guð­jóns­son læknir í að­sendri grein í Frétta­blaðinu í dag.

Þar skrifar Birgir um heim­sóknar­bann sem tók gildi á hjúkrunar­heimilum þegar CO­VID-19 far­aldurinn stóð sem hæst hér á landi síðla vetrar og í vor. Birgir var á­berandi í um­ræðunni um um­rætt heim­sóknar­bann fyrr á árinu en hann fékk sjálfur ekki að hitta eigin­konu sína til ára­tuga svo vikum skiptir.

Í grein sinni í Frétta­blaðinu í dag gerir hann upp um­rætt heim­sóknar­bann og er til­efnið einnig aukin tíðni CO­VID-smita hér á landi sem og annars staðar. Vonar Birgir að betur verði staðið að málum komi til þess að gripið verði aftur til heim­sóknar­tak­markana.

„Co­vid veiran æðir enn yfir heiminn smýgur inn i æðstu stofnanir og sýkingar aukast um víða ver­öld. Al­þjóða­heil­brigðis­mála­stofnunin hefur varað við annarri bylgju. Þetta hefur víða leitt til endur­skoðunar á fyrri að­gerðum og lokunum. Um­ræður hafa jafn­vel heyrst hér um mögu­legar frekari heim­sóknar­tak­markanir á hjúkrunar­heimili.“

Birgir segir að það hafi verið lofs­vert af Gísla Páli Gísla­syni, for­stjóra Grundar og for­manni Sam­taka fyrir­tækja í vel­ferðar­þjónustu, að viður­kenna að betur hefði átt að standa að heim­sóknar­banni á elli- og hjúkrunar­heimili og gera yrði betur ef þyrfti að endur­taka.

„For­stjórinn af­sakaði sér­stak­lega að engin fyrir­vari hafði verið gefinn til undir­búnings og kynningar. Bannið var al­gert við heim­sóknum ættingja án nokkurra undan­tekninga, en ekkert var kynnt varðandi eftir­lit á heil­brigði starfs­fólks sem annast og er í nánasta sam­bandi við vist­menn. Viður­kennt var að þetta hafi verið erfitt fyrir hjón til margra ára­tuga þar sem annað var á stofnun, oft vegna heila­bilunar og dvínandi minnis. Þetta viður­kenndi einnig land­læknir 78 dögum eftir að bent var á það. Ættingjum gafst ekkert ráð­rúm til undir­búnings sam­skipta­leiða eða skýra sjúkum vist­mönnum fjar­veru. Tæp­lega ní­ræður maður var rekinn burtu eins og rakki þegar hann kom í sína dag­legu heim­sókn til heila­bilaðrar konu sinnar til um 70 ára, sem gat ekki einu sinni notað síma. Þau fengu ekki að hittast í tæpa þrjá mánuði.“

Birgir segir að fleiri hafi orðið fyrir svipaðri reynslu um leið og starfs­menn fengu að ganga inn og út án eftir­lits. „Fjöldi heila­bilaðra var þannig sviptur sam­skiptum við ættingja sem þeir enn þekktu og þannig settir í fé­lags­lega ein­angrun. Slíkt stuðlar varla að geð­heil­brigði. Um­hyggju­samt starfs­fólk bætir slíkt ekki.“

Birgir segir að lokum að ef endur­taka þarf heim­sóknar­tak­markanir þurfi að kynna þær betur og gefa ættingjum kost á undir­búningi.

„Viður­kenna ætti þörf á heim­sóknum í sér­stökum undan­tekningar­til­fellum, til dæmis gamalla hjóna þar sem annað er inni á stofnun. Megin­at­riði ætti þó að vera að kanna betur heilsu­far starfs­manna sem annast um vist­menn með til dæmis skimunum og hita­mælingum sem eru auð­veldar. Ég tel að starf þrí­eykisins varðandi skimun og við­brögð hafi verið vel heppnað og starfs­fólk LSH staðið sig af burða­vel. Sér­stak­lega er á­nægju­legt að far­aldurinn varð ekki neinum heil­brigðis­starfs­manni að aldur­tila eins og varð í mörgum löndum,“ segir Birgir sem fer þó ekki ofan af því að illa hafi tekist til með heim­sóknar­bannið. „Ég voga mér að segja að það var nánast klúður.“