Skúli Magnússon, umboðsmaður Alþingis, telur tilkynningu á vef fjármálaráðuneytisins um málefni Lindarhvols enn vera villandi og ekki í samræmi við gildandi rétt, þrátt fyrir að ráðuneytið hafi breytt orðalagi hennar í kjölfar athugasemda og fyrirspurna hans.
Umboðsmaður telur atvik þessa máls og fleiri sem komið hafa til skoðunar hjá honum „benda til þess að meðal stjórnvalda kunni almennt að skorta fullnægjandi skilning á þeim réttarreglum sem gilda um rétt almennings tilaðgangs að vinnuskjölum og heimildum stjórnvalda til að birta þau eða afhenda að eigin frumkvæði. Hefur þetta því gefið umboðsmanni Alþingis tilefni til að taka til athugunar að eigin frumkvæði þær almennu reglur sem um þetta gilda með vísan til 5. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis.“
Bréf umboðsmanns til fjármálaráðherra er dagsett 14. apríl 2023. Í því birtist mikill áfellisdómur yfir lagatúlkun fjármálaráðherra varðandi heimild ráðuneytisins til að birta greinargerð Sigurðar Þórðarsonar, fyrrverandi setts ríkisendurskoðanda, um starfsemi Lindarhvols.
Í tilkynningunni sem birt var á vef ráðuneytisins 9. mars sl. var fullyrt að ólöglegt væri að birta vinnuskjöl ríkisendurskoðanda opinberlega. Var þessi túlkun ítrekuð í fyrra svarbréfi ráðuneytisins til umboðsmanns 24. mars sl. Í seinna svarbréfi þess er fallist á að ekki sé ólöglegt að birta slík skjöl, það sé einungis „almennt óheimilt“.
Umboðsmaður lítur svo á að með því að breyta orðalagi tilkynningarinnar svo að ekki standi þar lengur að ólöglegt sé að birta vinnuskjöl ríkisendurskoðanda hafi ráðuneytið fallist á sjónarmið hans.
Hann heldur þó áfram og bendir á að það sé ekki réttur skilningur hjá ráðuneytinu að birting slíkra gagna sé „almennt óhemil“. Þvert á móti. „Ég bendi yður þó á að ég tel að umrædd tilkynning, eftir framanlýsta breytingu ráðuneytisins 5. henni, sé enn ekki fyllilega í samræmi við gildandi rétt. Hef ég þá í huga að heimildir stjórnvalda til að birta upplýsingar að eigin frumkvæði leiða til þess að telja verður að birting vinnuskjala ríkisendurskoðanda sé þeim almennt heimil.“
Beinir hann þeim tilmælum til ráðherra að að taka til skoðunar hvort ástæða sé til að gera frekari breytingar á tilkynningunni frá 9. mars sl. í samræmi við þau lagasjónarmið sem hann hafi sett fram.
Þá gefur umboðsmaður lítið fyrir þann rökstuðning fjármálaráðherra að úrskurðir úrskurðarnefndar um upplýsingamál banni ráðuneytinu að afhenda greinargerð Sigurðar Þórðarsonar „þar sem nefndin fjallar að jafnaði einungis um það hvort stjórnvöldum hafi verið heimilt að synja beiðni um aðgang að tilteknum gögnum. Úrskurðir nefndarinnar binda þannig ekki hendur stjórnvalda þannig að þeim sé birting eða afhending gagna umfram lagaskyldu óheimil.“
