Ásdís Birna Bjarkadóttir var þrettán ára gömul þegar faðir hennar fór í fangelsi á Litla Hrauni. Hún segir að stuðningur á þeim tíma hafi verið af skornum skammti og upplýsingaflæði lítið sem ekkert. Upplifunin hafi haft skemmandi áhrif á æsku hennar.
Þetta kemur fram í viðtali Fréttablaðsins við Ásdísi en hún segir að fyrirkomulagið er kemur að börnum fanga sé klikkað og krefst breytinga. Ásdís hitti ekki föður sinn í fimm ár.
„Ég hef bara aldrei hugsað út í þetta fyrr en núna, eftir að þessi gögn birtast, hvað þetta fyrirkomulag er klikkað og hvað vantaði margt uppá,“ segir Ásdís Birna Bjarkadóttir, sálfræðinemi og uppkomið barn fyrrverandi fanga, um réttindi og stöðu barna sem eiga foreldra í fangelsum.
Í vikunni birti Umboðsmaður barna niðurstöður tveggja rannsóknarverkefna sem taka á réttindum barna sem eiga foreldra í fangelsum. Þar kemur fram að Ísland er tiltölulega aftarlega á merinni miðað við nágrannalönd þegar kemur að réttindum barna fanga. Lítil sem engin umfjöllun hefur verið um börn fanga og hagsmunum þeirra og réttindum lítill gaumur gefinn.
Þá er ekki vitað hversu mörg þau eru í heildina þar sem upplýsingum um þau er ekki safnað. Engir barnafulltrúar eru í fangelsunum og heimsóknaraðstaða fyrir börn er víða nöturleg.
Spurð segist Ásdís fagna því að málefni barna fanga séu í skoðun, en hún var þrettán ára þegar faðir hennar fór inn á Litla-Hraun.
„Maður var alltaf eitt stórt spurningarmerki því það var aldrei neitt útskýrt fyrir mér. Ég er náttúrulega bara barn á þessum tíma og það var verið að reyna að skýla mér, en ég frétti af dómnum hans pabba í hádegisfréttum í útvarpinu,“ segir Ásdís.
Þá hafi upplýsingaflæðið verið í lágmarki og enginn stuðningshópur í boði fyrir börn í hennar stöðu.
„Ég tengdi ekki við neinn þar sem það var enginn í kringum mig sem vissi hvað ég var að ganga í gegnum. Maður var bara svolítið „on your own“ og ég fann að allir voru að pískra um þetta í kringum mig. Og ef ég nefndi þetta við nánustu vinkonur - þetta var svo ótrúlega mikið úr myndinni fyrir þeim. Hvernig áttu þær að geta skilið hvað ég var að tala um eða ganga í gegnum?“, spyr Ásdís.
Hitti föður sinn ekki í fimm ár
Faðir Ásdísar sat í fangelsi frá 2010 til 2015, en á meðan á fangelsisvist hans stóð hittust þau ekkert.
„Ég fór aldrei og heimsótti hann af því honum fannst heimsóknarrýmið ekki nægilega gott. Hann vildi ekki að ég kæmi inn í þessar aðstæður,“ segir Ásdís. Viðskilnaðurinn hafi haft djúpstæð áhrif á hana.
„Mér fannst þetta svolítil höfnun þar sem við vorum alveg í miklu samskiptum áður en hann fer inn. Við höfum samt samband í gegnum tölvu og ég fékk að sjá myndir af honum. En sambandið dofnaði alveg þessi ár sem hann sat inni,“ segir Ásdís.
Hægt er að lesa viðtalið í heild sinnihér.
