„Það sem skelfir fólk og veldur óhug er að engin lyf eru til við COVID-19 kórónuveirunni og þeirri skæðu pest sem hún veldur,“ segir Þorvaldur Friðriksson, fréttamaður sem starfaði um árabil á Fréttastofu Útvarps, í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Þar skrifar Þorvaldur um COVID-19 faraldurinn sem nú geisar og veltir hann því fyrir sér hvort íslenska ætihvönnin geti mögulega gagnast gegn veirunni.
Einstakir eiginleikar
Þorvaldur skrifar í grein sinni um Margréti Guðnadóttur, lækni og veirufræðing, sem féll frá árið 2018.
„Hún vann einstakt vísindaafrek þegar henni tókst að beita bólusetningu gegn sjúkdómnum visnu í sauðfé, veirusjúkdómi sem er náskyldur alnæmi í mönnum. Þá gerði hún víðtæka rannsókn fyrir Sigmund Guðbjarnason og þá forvígismenn Saga Medica-fyrirtækisins um virkni ætihvannar gegn veirum. Hún prófaði hvönn gegn öllum skæðustu veirunum sem til voru í safni rannsóknarstöðvarinnar á Keldum og sagði í viðtali sem undirritaður tók við hana fyrir Fréttastofu Útvarps, frá einstökum eiginleikum ætihvannar og sagði að hún þekkti ekki þá veiru sem hvönnin hefði ekki áhrif á.“
Þorvaldur segir að lækningamáttur hvannarinnar hafi til dæmis verið nýttur með töflum sem hafa reynst þeim vel sem berjast gegn krabbameini í blöðruhálskirtli. Þá hafi íslenskar hálstöflur, Voxis, verið taldar nýtast gegn kvef- og flensueinkennum.
„Hvönnin er góð og næringarrík matarjurt mönnum og skepnum. Það er ekki út í loftið að ætihvönn heitir angelica arcangelica á latínu það er erkiengilsjurtin því þetta er ein öflugasta lækningajurt á norðurhveli jarðar. Lækningamáttur hennar er að minnsta kosti þríeinn. Fræin eru öflug gegn æxlamyndun, blöðin eru eitt öflugasta veirulyf sem þekkist og rótin drepur bakteríur.“
Útrýmt á sumum svæðum
Þorvaldur bendir á að hvönnin hafi verið notuð sem læknislyf í gegnum aldirnar, til dæmis í Mílanó á Ítalíu 1510 og í London árið 1665. Þá hafi hún verið svo eftirsótt um tíma að henni var nær útrýmt á sumum svæðum. „Í lækningajurtabókinni Liber herbarum sem skrifuð er í Hróarskeldu um 1244 segir að hvönn sé einstakt læknislyf, sem lækna megi með nánast alla sjúkdóma, en fyrst og fremst sé hvannarótin besta læknislyfið við pestum og drepsóttum.“
Þorvaldur bendir á að hvönninni hafi verið eytt af láglendi hér á landi en hún vaxi þó enn víða um land. „Nú er stutt til vors og fljótlega ættu allir Íslendingar að geta tínt sér hvönn um leið og hún sprettur, hún vex jú meðfram nær öllum lækjum og uppsprettum, í eyjum og hólmum og víða við ströndina m.a. við Ægisíðuna í Reykjavík og nóg er handa öllum.“
Þorvaldur segir að lokum að nú þurfi arftakar Margrétar Guðnadóttur að athuga hvort hvönnin geti drepið COVID-19 kórónuveiruna.
„Sé það raunin þá þarf án tafar að styrkja hraustlega íslensk fyrirtæki og setja milljónir í framleiðslu heilsubótarefna úr hvönn til að styrkja varnir þjóðanna gegn skæðum farsóttum.“
