„Hið upphaflega markmið, að tryggja afkastagetu heilbrigðiskerfisins og verja um leið þá hópa sem viðkvæmastir eru, er löngu fokið út í veður og vind hérlendis,“ segir Þorsteinn Siglaugsson hagfræðingur í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Þar skrifar Þorsteinn um aðgerðir yfirvalda í COVID-19-faraldrinum en sitt sýnist hverjum um þær. Þorsteinn er í hópi þeirra sem telja að yfirvöld hafi gengið of langt og brugðist harðar við en efni standa til.
„Þann 19. ágúst var Íslandi í raun lokað fyrir ferðamönnum. Ferðaþjónusta hefur nánast stöðvast. Verslun og þjónusta verður fyrir miklum skakkaföllum. Fasteignafélög lenda í vanda. Bankarnir fá skuldirnar í fangið. Skatttekjur ríkisins hrynja. Getan til að halda uppi mennta-, heilbrigðis- og velferðarþjónustu skerðist. Þúsundir missa vinnuna, enda stór hluti starfa háður ferðaþjónustu. Margir hafa hvatt til að aðgerðirnar verði endurskoðaðar,“ segir Þorsteinn í grein sinni.
Þorsteinn vísar í orð sóttvarnalæknis sem sagði að þeir sem töluðu fyrir hófsamari aðgerðum á landamærunum skyldu svara því hver væri ásættanlegur fjöldi dauðsfalla. Sjálfur segir Þorsteinn að atvinnuleysi valdi dauðsföllum, rannsóknir sýni það.
„Enginn má leggjast á spítala vegna Covid-19. En enginn hefur misst vinnuna til að fækka í þeim 25.000 manna hópi sem árlega þarf að leggjast á spítala af öðrum orsökum. Enginn krefst allsherjarútgöngbanns til að fækka þeim 2.300 dauðsföllum sem verða af öðru en Covid-19,“ segir Þorsteinn sem spyr hvers vegna þetta misræmi sé.
„Ástæðan er að fókusinn á það sem máli skiptir er horfinn. Eitthvað eitt fær skyndilega vægi úr öllum takti við tilefnið,“ segir Þorsteinn sem segir að fjölmörg dæmi um þetta sé úr mannkynssögunni. Hann bendir á dánartíðnin hérlendis af völdum COVID sé 0,3% en harðar aðgerðir hafi valdið ofsahræðslu.
„Um leið og fókusinn brenglast bjagast mælikvarðarnir. Stríðsfyrirsagnir um mikla fjölgun smita fara nú eins og eldur í sinu um heimsbyggðina. Í þessum fréttum er ekkert minnst á að dauðsföll standa ýmist í stað eða snarfækkar. Því áherslan er aðeins á fjölda smita og þá verða þau það eina sem máli skiptir. Ekki dauðsföllin. Og þaðan af síður afkoma, líf og heilsa almennings. Bara fjöldi smita,“ segir hann.
Hann segir að nú sé lífi, heilsu og afkomu almennings fórnað til að þjóna ofurþröngsýnni og bjagaðri markmiðasetningu. „Hið upphaflega markmið, að tryggja afkastagetu heilbrigðiskerfisins og verja um leið þá hópa sem viðkvæmastir eru, er löngu fokið út í veður og vind hérlendis. Að endingu kemst fókusinn í samt lag. En hversu mikið verður búið að leggja í rúst áður en að því kemur? Hversu mörgum verður búið að fórna á altari brenglaðra markmiða?“