Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar, segir að verðbólguskotið nú sé enn ein áminningin um það hve vitaónýt íslenska krónan er. Þorgerður ræddi þetta í óundirbúnum fyrirspurnartíma á Alþingi í dag þar sem hún beindi nokkrum spurningum til Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra.
„Ísland er næst á eftir Rússlandi þegar kemur að verðbólgu og hæst allra ríkja innan Evrópska efnahagssvæðisins. Flest Norðurlöndin eru með 0,5% verðbólgu, nema Noregur er með 1,5% verðbólgu og norska krónan ekki tengd við evruna. Ferðaþjónustulöndin í Suður-Evrópu er við eða undir 0% verðbólgu,“ sagði Þorgerður en í tölum sem Hagstofan birti í vikunni hefur verðbólga síðastliðna tólf mánuði hækkað um 4,3%.
Þorgerður sagði að krónan væri enn og aftur að valda verðbólgu hér heima við og tilraunir Seðlabankans til að stöðva fall hennar hafi komið í veg fyrir að hann hafi getað prentað peninga eins og aðrir seðlabankar eru að gera.
„Það leiðir til lakari lánskjara fyrir ríkissjóð og skerðir svigrúm íslenskra stjórnvalda til mótvægisaðgerða. Geta ríkisins til skuldsetningar er háð umfangi skulda og líka vaxtastigi.“
Þorgerður spurði hvers vegna verðbólga hér væri meiri en annars staðar. Samdráttur væri mikill og sömuleiðis mikill slaki í framleiðslu. Verðbólguþrýstingur ætti í raun ekki að vera til staðar.
„Síðustu verðbólgutölur sýna 4,3–4,7% verðbólgu. Hvers vegna var ekki gripið til aðgerða í tæka tíð? Í öðru lagi: Hyggjast stjórnvöld bregðast við núna eða ætla þau að láta sér nægja að vona það besta? Og í þriðja lagi: Hvers vegna er Ísland eina ferðaþjónustulandið í Evrópu með vaxandi verðbólgu í kreppu? Er það einfaldlega þannig að það megi ekki ræða krónuna, sjálfan fílinn í herberginu?“
Bjarni sagði að af orðum Þorgerðar mætti skilja að eftirsóknarvert væri að vera í hagkerfi þar sem verðbólga er 0,5%. Hann telur hins vegar að ekki sé hægt að kenna krónunni um vaxandi verðbólgu.
„Spyrjum okkur að því hvað er undirliggjandi. Þetta eru allt mælanlegar stærðir. Hvers vegna skyldi vöruverð vera að hækka eilítið á Íslandi? Gæti verið að það hafi eitthvað með launaþróun í landinu að gera? Gæti verið að það kunni að smitast út í verðbólgu þegar Ísland, eitt þeirra ríkja sem hv. þingmaður tiltekur í samanburði sínum, hækkar laun verulega í kreppunni? Kann að vera að það smitist smám saman út í álagningu í þjónustu og í vörukaupum og annars staðar? Ég held að það sé nú bara þannig. Mestu skiptir samt sem áður í augnablikinu að verðbólguvæntingar á markaði eru um að þetta sé lítið skot sem gangi til baka. Horft fram á við gerir allur markaðurinn á Íslandi ráð fyrir því að Seðlabankanum gangi vel að ná tökum á verðbólgustiginu og að verðbólga fari lækkandi á komandi misserum.“
