„Er virkilega nauðsynlegt af stjórnvöldum að notast við rakningarforrit þegar staðan er sú að smit eru lítil sem engin í samfélaginu?“
Þessari spurningu varpaði Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, þingmaður Viðreisnar, fram á Alþingi í gær í umræðum um störf þingsins. Eins og kunnugt er þurfa ferðamenn, innlendir og erlendir, sem koma til landsins að gangast undir skimum við komuna. Þá þurfa þeir einnig að notast við rakningarappið svokallaða sem getur létt mjög undir við að rekja ferðir einstaklinga með hugsanlegt COVID-19 smit.
Þorbjörg benti á í ræðu sinni að örfá COVID-19 smit hefðu greinst hér á landi undanfarnar vikur og auðvitað væru allir landsmenn þakklátir fyrir það.
„Mestu takmörkunum hefur nú verið aflétt en eftir stendur sumt, þar á meðal smitrakningarappið. Við aðrar aðstæður hefði svona app á vegum stjórnvalda sem safnar upplýsingum um ferðir einstaklinga þótt meiri háttar inngrip í friðhelgi einkalífs og vakið mikla umræðu. Þjóðin sýndi hins vegar ábyrgð og hún sýndi traust en um þriðjungur þjóðarinnar sótti þetta app sem var kynnt sem tímabundin ráðstöfun. Með því létti þjóðin vinnu smitrakningarteymis sóttvarnalæknis og ríkislögreglustjóra.“
Þorbjörg sagði að nú þegar stæði til að opna landið á nýjan leik þyrftu ferðamenn að gangast undir skimum, sem væri mikilvæg og nauðsynleg forsenda, en þeir væru einnig hvattir til að sækja appið sem myndi rekja ferðir þeirra hér á landi. Þá væri þjóðin hvött til að halda áfram að nota appið.
„Hér finnst mér þurfa að staldra aðeins við. Ég minni á það að takmarkanir á réttindum fólks og inngrip í einkalíf þess þarf að rökstyðja og það þarf að nálgast það sem frávik. Er virkilega nauðsynlegt af stjórnvöldum að notast við rakningarforrit þegar staðan er sú að smit eru lítil sem engin í samfélaginu? Erum við þá ekki farin að nálgast grundvallarréttindi eins og friðhelgi einkalífs af töluverðri léttúð? Mér finnst vanta samtalið hérna.
Þorbjörg spurði hvort stjórnvöld ættu ekki að sýna sömu ábyrgð og almenningur gerði.
„Þrátt fyrir tvöfalt samþykki, að notandi þurfi að samþykkja appið og síðan að gefa samþykki fyrir notkun upplýsinganna, stendur eftir að aðgerðin er beinlínis hönnuð til að safna upplýsingum um fólk til að afhenda stjórnvöldum þær. Á meðan appið er í símanum eru ferðir fólks raktar. Í því ljósi spyr ég hvort stjórnvöld ættu ekki að leiða samtal um það hvenær þau sjái eiginlega fyrir sér að þessari ráðstöfun linni.“