„Trúið mér, ég mun aldrei senda móður mína á hjúkrunarheimili eins og staða þeirra er í dag, aldrei,“ segir Inga Birna Ragnarsdóttir, fyrrverandi framkvæmdastjóri hjá WOW air.
Inga Birna skrifar pistil á vef Víkurfrétta sem vakið hefur talsverða athygli, en í honum fjallar hún um stöðu hjúkrunarheimila hér á landi. Hún segir að því miður virðist lítil hafa gerst í málefnum eldri borgara þó ekki skorti loforðin.
Herbergið lítið og lyktin vond
Inga lýsir eigin upplifun af hjúkrunarheimilum en hennar fyrsta reynsla af hjúkrunarheimili var þegar amma hennar flutti á hjúkrunarheimilið Garðvang í Garðinum í kringum aldamótin.
„Ég man alltaf eftir fyrstu heimsókn minni til ömmu á Garðvang. Mér vöknaði um augun. Hvert var ég komin og af hverju var amma mín komin hingað? Mér fannst þessi staður eitthvað sem ég gæti aldrei hugsað mér að búa á. Fannst herbergið lítið og lyktin vond. Amma lifði ekki lengi eftir að hún flutti á Garðvang. Ég hafði alltaf á tilfinningunni að henni hafi hrakað mjög fljótt við að búa í þessum aðstæðum. Biðstofu dauðans,“ segir hún.
Dó ári seinna
Það var svo árið 2015 að fjölskylda Ingu stóð frammi fyrir því að faðir hennar, þá 67 ára, þyrfti orðið á stöðugri umönnun að halda. Faðir Ingu greindist með MND árið 2008 og var orðinn ósjálfbjarga með daglegar athafnir.
„Eina úrræðið sem var í boði fyrir lamaðan föður minn á þessum tíma var að fara á Nesvelli, hjúkrunarheimili fyrir aldraða. Við vorum samt sem áður þakklát fyrir að pabbi fengi inni og í okkar huga voru Nesvellir með því besta sem í boði var. Glænýtt hjúkrunarheimili og aðstæður til fyrirmyndar. Því miður gerir fallegt hús lítið eitt og sér. Fjárframlög til rekstrar voru af skornum skammti og þjónustan litaðist af því. Það var fáliðað á Nesvöllum og mamma var ennþá hans helsti umönnunaraðili. Hún þurfti að sjá um allt fyrir utan máltíðir,“ segir Inga og bætir við að kvöldmaturinn hafi einkennst af súpu eða graut og brauði, öll kvöld.
Inga segir að faðir hennar hafi aldrei verið sáttur við dvölina á Nesvöllum en þó aldrei kvartað.
„Hann fór nánast aldrei út úr herberginu sínu nema til þess eins að borða. Pabbi dó ári seinna. Það er ömurlegt til þess að hugsa að pabbi minn, sem var harðduglegur til vinnu alla sína tíð, rak sitt eigið fyrirtæki, greiddi sína skatta og gjöld eins og auðvitað öllum ber ásamt því að skila miklu til samfélagsins, skuli hafa endað æviskeið sitt með þessum hætti.“
Inga tekur skýrt fram í pistlinum að hún sé ekki að gagnrýna starfsfólkið sem vinnur við umönnun á Nesvöllum eða öðrum hjúkrunarheimilum. Þar séu allir að gera sitt besta.
Inga nefnir einnig málefni bróður síns sem er með Downs Syndrome. Hann býr í eigin íbúð sem hann leigir af Reykjanesbæ og er búinn að gera í tæp 20 ár. Fjölskyldan sé einstaklega þakklát fyrir það að hann hafi möguleika á að búa í eigin íbúð, haldið sitt eigið heimili og haft hlutina eins og hann kýs.
Brennd fyrir lífstíð
„Þrátt fyrir það þá virðist eins og fatlaðir einstaklingar eins og hann séu pínulítið gleymdir í okkar samfélagi. Húsið sem hann býr í hefur lítið verið haldið við í þau tuttugu ár sem hann hefur búið þar fyrir utan þau viðvik þar sem við höfum ítrekað þurft að vera í sambandi við bæjarfélagið út af; biluðu klósetti, leka í svalahurð, leka í sturtu og þar fram eftir götunum.“
Inga segir að lokum að móðir hennar sé 72 ára og í mörg ár hafi hún talað um og tekið loforð að henni verði aldrei komið fyrir á hjúkrunarheimili.
„Hún er brennd fyrir lífstíð. Hún er ekki að gera kröfu um að ég hugsi um hana en hræðist mest af öllu að daga uppi á hjúkrunarheimili á Íslandi. Trúið mér, ég mun aldrei senda móður mína á hjúkrunarheimili eins og staða þeirra er í dag, aldrei. Ég spyr, af hverju erum við á sama stað ár eftir ár í þessum málum, af hverju gerist ekkert?“
Pistil Ingu má lesa í heild á vef Víkurfrétta.