„Þetta er skynsamleg tillaga hjá Friðrik Má. Það hlýtur að lágmarki að mega gera þá kröfu til stjórnvalda að efnahagsleg áhrif þeirrar ákvörðunar að loka landinu í reynd séu metin,“ segir Þorsteinn Víglundsson, fyrrverandi þingmaður og ráðherra.
Þorsteinn vísar þarna í þá skoðun Friðriks Más Baldurssonar, prófessors við Háskólann í Reykjavík, að taka eigi upp heimkomusmitgát í stað sóttkvíar á landamærunum. Mjög skiptar skoðanir eru um þetta og hefur Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfiðagreiningar, til að mynda sagt að smitum myndi fjölga hér á landi ef við myndum slaka á kröfum við landamærin.
Fréttablaðið fjallaði í dag um þá skoðun Friðriks Más að taka upp smitgát í stað sóttkvíar, en smitgát er vægara form af sóttkví og felur í sér að einstaklingar þurfa að halda sig til hlés og forðast mannamót. Benti Friðrik á að smitstuðullinn hér á landi sé í kringum einn.
„Við þær aðstæður gerir það ekki mikinn usla þótt stöku smit komi upp eða berist inn til landsins. Hver einstaklingur smitar færri en einn annan að jafnaði og því fjarar hver slík bylgja út. Við þessar aðstæður ætti að vera óhætt að t.d. viðhafa heimasmitgát í stað sóttkvíar,“ sagði Friðrik.
Þorsteinn telur að þetta sé skynsamleg tillaga hjá Friðriki en um leið mætti meta hvort aðrar leiðir væru færar til sóttvarna á landamærum sem hafi ekki jafn alvarlegar afleiðingar fyrir efnahag þjóðarinnar.
Þorsteinn segir á Facebook-síðu sinni að í þessu samhengi sé vert að hafa nokkur atriði í huga. Þannig sé ljóst að í minnisblöðum sóttvarnarlæknis og fjármálaráðuneytis hafi verið gengið út frá því að umtalsverður ferðamannastraumur yrði áfram til landsins. Annað hafi komið á daginn og efnahagsleg áhrif aðgerðarinnar því reynst mun alvarlegri en gert var ráð fyrir.
Þorsteinn bendir einnig á að langvarandi lokun landsins muni dýpka þá efnahagslægð sem þegar er skollinn á og efnahagslegra áhrifa muni ekki bara gæta í ferðaþjónustu heldur efnahagslífinu öllu. „Enda vel flestar atvinnugreinar með tengingu inn í ferðaþjónustu vegna mikils og vaxandi efnahagslegs vægis hennar á undanförnum árum.“
Þorsteinn segir enn fremur að allt tal um að efnahagsleg áhrif séu tímabundin sé blekking. „Það tekur yfirleitt mörg ár fyrir hagkerfi að jafna sig af jafn miklu efnahagslegu höggi. Þannig tók um 4-6 ár fyrir landsframleiðslu Íslands að ná sama stigi og fyrir kreppu í síðustu tveimur efnahagsáföllum af þessari stærðargráðu.“
Þorsteinn tekur fram að vissulega sé hann ekki til þess bær að meta mismunandi leiðir í sóttvörnum á landamærum. „En bent hefur verið á að minnsta kosti tvær aðrar leiðir, þ.e. einfalda skimun allra sem hingað koma eða tvöfalda skimun með smitgát í stað sóttkvíar á milli. Það eru efnahagsleg afglöp af hálfu stjórnvalda ef þessi ákvörðun verður í það minnsta ekki endurmetin og mismunandi leiðir metnar með hliðsjón af sóttvarnar- og efnahagslegum áhrifum þeirra.“