Svona lýsti sessu­nautur Vil­hjálms Ís­lendingum: Kommún­istar, illa agaðir og drykk­felldir

„Eitt sinn var greinar­höfundur á leið heim frá út­löndum. Eins og oft vill verða ræður hending sessu­naut í flugi,“ segir Vil­hjálmur Bjarna­son, við­skipta­fræðingur og fyrr­verandi þing­maður Sjálf­stæðis­flokksins, í grein sinni í Morgun­blaðinu í dag.

Í grein sinni, sem ber yfir­skriftina Um lýð­ræði, lýð­hylli og lýð­skrum, fer Vil­hjálmur um víðan völl og rifjar meðal annars upp lýsingu Svía á Ís­lendingum þegar þeir voru sessu­nautar í flugi.

„Sessu­nautur minn var Svíi, sem starfaði alla tíð hjá Sam­einuðu þjóðunum. Hann stundaði nám við Stokk­hólms­há­skóla í seinni heims­styrj­öldinni. Lýsing sessu­nautarins á ís­lenskum náms­mönnum var heldur nötur­leg. Hann sagði flesta hafa verið mikla kommún­ista en margir þeirra hafi verið illa agaðir og drykk­felldir. Hann mundi eitt nafn, það var Haralz, að­eins mikill kommún­isti en mjög agaður,“ segir Vil­hjálmur .

Hann kveðst hafa getað róað sessu­naut sinn með því að segja honum að um­ræddur Haralz væri einn af efna­hagssér­fræðingunum á hægri væng ís­lenskra stjórn­mála. Jónas var banka­stjóri Lands­bankans í tæp 20 ár, á árunum 1969 til 1988, og skrifaði fjölda greina um hag­fræði og stjórn­mál.

„Því skal haldið til haga að í Sví­þjóð voru margir Ís­lendingar við nám í verk­fræði, læknis­fræði og jarð­fræði. Enginn efast um hæfni þeirra og fram­lag til eflingar lands og lýðs þegar námi lauk og þeir hófu störf á Ís­landi,“ segir Vil­hjálmur sem kveðst hafa sagt Jónasi söguna eitt sinn og nafn­greint sessu­nautinn.

„Jónas mundi ekki eftir honum. Jafn­framt ræddi Jónas þennan hluta ævi sinnar af yfir­vegun. Það kom mér því ekki á ó­vart þegar ég fann eftir­farandi um Jónas Haralz í Þjóð­viljanum 1946, en þá var hann ungur hag­fræðingur: „Í dag mun al­þýðu­æska Reykja­víkur fylkja sér um sinn fram­bjóðanda og eignast þannig djarfan, ötulan og glæsi­legan full­trúa í bæjar­stjórn“. „Jónas Haralz verður í dag gerður að máls­vara hinnar reyk­vísku verka­lýð­sæ­sku í bæjar­stjórn“. Senni­lega var Jónas borgar­stjóra­efni. Í ljósi sögunnar þá er hér vel smurt lof og verður skop­legt 75 árum síðar. Jónas reyndi einnig fyrir sér í lands­málum þetta ár, því hann var í fram­boði fyrir Sósíal­ista­flokkinn í Suður-Þing­eyjar­sýslu, gegn Jónasi frá Hriflu.“

Vil­hjálmur segir að enginn sem þekkir til efist um þekkingu Jónasar á hag­fræði. Bendir hann á þegar hann gerðist frá­hverfur sósíal­isma og gekk til liðs við Sjálf­stæðis­flokkinn hafi hann þurft að þola rætnar at­huga­semdir í sama blaði og hampaði honum árið 1946, Þjóð­viljanum.

„Jónas sóttist ekki eftir lýð­hylli en hann varð ráða­góður em­bættis­maður. Jónas Haralz var ein­lægur lýð­ræðis­sinni. Þannig er að­dáun á lýð­ræði ekki vís vegur til lýð­hylli.“