Svona lítur vikumat­seðill Rósu bæjar­stjóra út: „Föstu­­dags­rétturinn slær alltaf í gegn og er oft á ó­ska­lista fjöl­­skyldunnar“

Rósa Guð­bjarts­dóttir, bæjar­stjóri í Hafnar­firði, býður upp á sann­kallaðan sæl­kera viku­mat­seðil þar sem hugsað er fyrir hverju smá at­riði. Rósa er ást­ríðu­kokkur af guðs náð og mikill sæl­keri. Rósa nýtur sín í eld­húsinu og elskar að töfra fram kræsingar fyrir fjöl­skyldu og vini. Hún er líka mikill fagur­keri og það sést vel þegar hún ber kræsingar fram á fagur­legan hátt og fangar augað með sinni al­kunnu snilld.

Rósu er margt til lista lagt og er hún líka rit­höfundur og hefur gefið út nokkrar mat­reiðslu­bækur sem hafa slegið í gegn. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu í dag.

Skellti sér á nám­skeið í mat­reiðslu græ­metis­fæðis hjá Sollu

„Ég hef haft mikinn á­huga á mat og matar­gerð frá ung­lings­aldri og sá á­hugi dvínar alls ekkert með árunum. Mér finnst gaman að fylgjast með straumum og stefnum og hef í gegnum árin prófað allt mögu­legt í þeim efnum og finnst alltaf gaman að læra eitt­hvað nýtt. Og nota hin ýmsu tæki­færi til þess. Í fyrra­sumar fór ég með dóttur minni til Ítalíu á tvö mat­reiðslu­nám­skeið sem haldin voru inni á heimilum fólks. Það var frá­bær upp­lifun fyrir okkur báðar og fengum við mjög per­sónu­lega inn­sýn í ítalska matar­gerð sem ég hef alltaf elskað. En svo þarf ekki endi­lega að fara langt til að upp­lifa slíka stemningu. Ný­lega skellti ég mér á nám­skeið hjá Mæðgunum, Sollu Ei­ríks og Hildi Ár­sæls á frum­legu heimili þeirrar fyrr­nefndu í mið­bæ Hafnar­fjarðar. Þar langaði mig að ,,endur­mennta“ mig í mat­reiðslu græn­metis­fæðis en enginn er flinkari í þeim efnum en þær tvær. Það var mjög fræðandi og skemmti­leg stund þar sem ég lærði margt nýtt. Rifjaði ég upp þá að um það bil 40 ára eru liðin frá því að ég fór á fyrsta mat­reiðslu­nám­skeiðið á ævinni, sem var um Makró­bíotíska matar­gerð.“

„Ég legg mikla á­herslu á ,,hreint fæði“, þ.e.a.s. að elda sem mest frá grunni og passa upp á fjöl­breytta næringu úr öllum næringar­flokkum. Þótt á­herslan sé þar þá nær maður því alls ekki alla daga og þá förum við auð­vitað inn á milli á veitinga­staði þar sem kippa má matnum heim með sér. Ég hef alltaf lagt mikið upp úr því að hafa kvöld­mat fyrir alla fjöl­skylduna og næ því oftast þótt dagarnir séu anna­samir.“

„Nú er ég farin að hlakka til að undir­búa græn­metis­garðinn og rækta salat, krydd­jurtir og fleira. Þessi árs­tími er svo dá­sam­legur, fullur af von um ,,betri tíð með blóm í haga“ og það hefur á­hrif á matar­æðið og mat­reiðsluna.“

Mánu­dagur - Gleði­grautur

„Það er gott að byrja daginn og vikuna á næringar­ríkum og stað­góðum graut. Grauturinn veitir enn meiri gleði ef hann er fal­legur á að líta eins og á við um flestan mat. Mér finnst gaman að prófa mig á­fram með fjöl­breyttar sam­setningar; bæta alls kyns hrá­efni við hafra­grautinn þegar hann er soðinn og skreyta svo og bragð­bæta með berjum, gra­nóla, niður­sneiddum banana, möndlu­smjöri og kókosjógúrt. Þessa dagana er grísk jógúrt líka ofar­lega á vin­sælda­listanum. Þegar fal­legum bleikum lit hefur verið hrært saman við hana verður hún sann­kallaður gleði­grautur, toppuð með ein­hverju góð­gæti. Við grautinn á myndinni bætti ég einni te­skeið af bleiku dufti úr dreka­á­vexti, ,,pink pitaya powder“, sem gefur þennan ó­mót­stæði­lega lit og eykur næringar­gildi grautarins.“

Þriðju­dagur - Kjúk­linga­rétturinn sem alltaf klárast

„Einn vin­sælasti rétturinn á mínu heimili í dagsins önn, sem fljót­legt er að út­búa og rennur alltaf ljúf­lega niður. Stút­fullur af próteini og fitu.“

Kjúk­linga­rétturinn hennar Rósu

• 800 g kjúk­linga­kjöt, skorið í litla bita
  
• Kjúk­linga­krydd frá Prima
  
• 1 msk. ó­lífu­olía
  
• 1-2 msk. smjör eða ó­lífu­olía til að steikja í
  
• 1 laukur, smátt skorinn
  
• 3-4 hvít­lauks­rif, marin
  
• 1 dl rjómi
  
• 2-3 msk. rjóma­ostur
  
• 2 msk. tómat­púrra
  
• Hand­fylli kasjú­hnetur, ef vill
  

Setjið kjúk­linga­kjötið í skál eða fat, dreypið 1 msk. af ó­lífu­olíu yfir og kryddið með þessu ljúffenga kjúk­linga­kryddi. Veltið vel saman. Mýkið síðan lauk og hvít­lauk á pönnu við meðal­hita og bætið kjúk­linga­kjötinu út á pönnuna. Hellið því næst rjómanum á pönnuna og látið suðuna koma upp. Lækkið síðan hitann að­eins og blandið rjóma­osti og tómat­púrru vel saman við. Bætið hnetum út á ef vill, látið malla í fá­einar mínútur eða þar til kjötið er gegnum­steikt, tíminn fer eftir stærð bitanna. Berið fram með hrís­grjónum og eða salati eða hverju því sem hugurinn girnist.

Mið­viku­dagur - Rauð­rófu­salat GOTT – með geitar­osti, pekan­hnetum og rauð­rófu­dressingu

„Þetta fal­lega salat stendur vel sem mál­tíð út af fyrir sig en auð­vitað frá­bært sem með­læti með kjöti eða fiski. Rauð­rófur og geita­ostur eru í miklu upp­á­haldi hjá mér og saman í sömu mál­tíð bara best. Þessi upp­skrift er úr bókinni GOTT – réttirnir okkar sem snillingarnir Berg­lind Sig­mars og Sigurður Gísla­son eiga heiðurinn af en þau reka veitinga­staðinn GOTT í Vest­manna­eyjum.“

• Rauð­rófu­salat GOTT
  
• 2 meðal­stórar rauð­rófur
  
• 1 dl ó­lífu­olía
  
• 200 g mjúkur geitar­ostur (geitar­osts­rúlla)
  
• 150 g pekan­hnetur
  
• Blandað salat
  

Byrjið á því að hita ofninn í 170°C. Skrælið rauð­rófurnar og skerið smátt. Setjið í skál og hellið ó­lífu­olíunni yfir. Kryddið með salti og pipar. Dreifið á ofn­plötu og bakið í 20 mínútur. Takið síðan 1/3 af rauð­rófunum til að nota í dressinguna.

Rauð­rófu­dressing

• Bakaðar rauð­rófur
  
• 2 msk. rauð­víns­edik
  
• 1 tsk. dijon-sinnep
  
• salt og pipar
  
• 6 msk. ó­lífu­olía
  

Takið 1/3 af bökuðu rauð­rófunum og setjið allt hrá­efni, nema olíu, saman í blandara eða mat­vinnslu­vél, og maukið vel saman. Hellið olíunni ró­lega saman við meðan vélin er í gangi.

Dreifið salati á diska, bökuðum rauð­rófum yfir, geitar­osti, dressingu og að lokum pekan­hnetum.

Fimmtu­dagur – Villi­sveppa­súpa

„Þessi sveppa­súpa er í miklu upp­á­haldi en upp­skrift að henni er í bókinni minni ,,Hollar og heillandi súpur“. Auk þess sem súpan er dá­sam­lega góð og mun kæta alla sveppa­unn­endur þá eru sveppir einnig taldir fyrir­taks heilsu­bótar­fæði. Í heilsu­fræðunum er spjótunum í auknum mæli beint að lækninga­mætti þeirra. Á­hrif sveppa eru sögð mis­munandi eftir tegundum, allt frá því að geta haft góð á­hrif á sýkingar til þess að fyrir­byggja eða vinna bug á al­var­legri sjúk­dómum. Alveg er það frá­bært síð­sumars eða að hausti að fara út í náttúruna í leit að mat­sveppum. Ferskir, ný­tíndir sveppir eru hrein­lega guð­dóm­legir í súpu sem þessa. Ný­tínda sveppi er mjög gott að skera niður, þurrka og geyma í lokuðum krukkum en geymslu­þol þeirra er mikið. Gott úr­val af þurrkuðum villi­sveppum er í stór­mörkuðum.“

Villi­sveppa­súpa af betri gerðinni

• 400-450 g blandaðir villtir sveppir að eigin vali, skornir í bita
  
• 1-2 msk. smjör
  
• 1 msk. ó­lífu­olía
  
• 1 skalot­laukur, fínt saxaður
  
• 1 msk. fersk stein­selja eða 1 tsk. þurrkuð
  
• 1 msk. ferskt timian eða 1 tsk. þurrkað
  
• salt og gróf­malaður pipar að smekk
  
• 1 lítri kjúk­linga- eða græn­metis­soð
  
• ½ dl púrt­vín (má sleppa)
  
• 1-2 dl rjómi
  

Með­læti og skraut

• Brúnaðir sveppir
  
• Ristað brauð eða brauð­teningar
  
• Létt­þeyttur rjómi
  

Steikið sveppi í ó­lífu­olíu og smjöri í stórum potti við frekar háan hita í upp­hafi. Lækkið hitann og látið krauma í nokkrar mínútur. Takið þá um 1 dl af sveppunum úr pottinum til að nota síðar. Bætið svo skalot­lauk í pottinn og mýkið í olíunni með sveppunum. Bætið stein­selju og timian út í og saltið og piprið að smekk. Hellið síðan soðinu saman við og látið suðuna koma upp. Lækkið þá hitann aftur og bætið púrt­víni út í ef þið notið það. Látið malla saman í nokkrar mínútur. Ef þið sleppið púrt­víni í súpunni þá mæli ég með að þið notið frekar græn­metis­soð. Takið pottinn af hitanum og maukið súpuna með töfra­sprota eða í blandara. Það er smekks­at­riði hve mikið súpan er maukuð. Setjið síðan aftur á hitann, blandið rjóma að smekk út í og einnig sveppunum sem teknir voru fyrr úr pottinum. Ef þið viljið ekki hafa sveppa­bitana of stóra þá saxið þá frekar áður en bætt aftur út í. Smakkið til og kryddið að smekk með salti og pipar.

Þurrkaðir sveppir

Ef þið eigið þurrkaða sveppi þá þarf 80-90 g af þeim í súpuna. Leggið þá fyrst í bleyti í heitt, soðið vatn í um 20 mínútur. Látið síðan renna af þeim og þerrið og þá eru þeir til­búnir til mat­reiðslu og með­höndlaðir eins og ferskir sveppir. Til­valið er að nota bæði þurrkaða og ferska sveppi í þessa súpu, til dæmis til helminga.

Föstu­dagur - Tex-mex kjúk­linga­réttur

„Föstu­dags­rétturinn sem slær alltaf í gegn og er oft á óska­lista fjöl­skyldunnar. Hann er afar ein­faldur í undir­búningi og ung­lingarnir hafa gaman af að spreyta sig á honum í elda­mennskunni.“

Tex-mex kjúk­linga­réttur

• 600 g eldaður kjúk­lingur, rifinn niður eða skorinn í bita
  
• 1 dl buffalósósa (fæst í flöskum)
  
• 180 g salsa­sósa
  
• 1 dós nýrna­baunir, gjarnan maukaðar
  
• 200 g rifinn ostur
  
• 1 dl gráða­ostur
  
• 170 g nachos­flögur, muldar yfir réttinn ef vill:
  
• ferskt kórían­der
  
• 1/2 smátt saxaður rauð­laukur
  
• niður­sneitt avókadó
  

Hitið ofninn í 200°C. Blandið kjúk­lingi og buffaló-sósu saman. Dreifið ½ af salsa­sósunni í botninn á eld­föstu móti og 1/3 af nachos­flögunum þar yfir. Setjið síðan kjúk­linginn yfir allt saman, helminginn af rifna ostinum þar yfir og síðan baunirnar. Stráið 1/3 af flögunum ofan á og síðan af­ganginum af salsa­sósunni og rifna ostinum. Sáldrið gráða­ostinum yfir og því sem eftir var af flögunum, og rauð­lauk og eða kórían­der ef þið viljið. Bakið í um 20 mínútur. Berið fram með sýrðum rjóma og guaca­mo­le, skreytt með niður­sneiddu avókadó.

Laugar­dagur - Sjávar­réttarí­sottó

„ Það er eitt­hvað við það að elda rísottó. Ef það á að heppnast full­kom­lega þarf maður að fara í góða nú­vitund við elda­mennskuna. Og það getur bara verið gott út af fyrir sig. Að elda rísottó er því hin besta slökunar­að­ferð. Rísottó er ljúffengur ítalskur réttur sem oftast er borinn fram sem for­réttur eða með­læti með kjöti. En ef bætt er í hann ýmis konar græn­meti, kjöti eða sjávar­fangi verður hann hinn besti aðal­réttur. Galdurinn á bak við réttinn er að nota sér­stök hrís­grjón og elda þau á sér­stakan máta svo þau verði mjúk og rjóma­kennd. Best er að nota ar­borio-hrís­grjón og nauð­syn­legt er að bæta vökvanum saman við grjónin í litlu magni í einu, hræra í á milli og leyfa grjónunum að drekka vökvann vel í sig áður en meiri vökva er bætt við. Það er hægt að leika sér enda­laust í rísottó-gerðinni, bæta alls kyns hrá­efni út í og nýta það sem til er hverju sinni. En hér er upp­skrift að ljúffengu sjávar­réttarí­sottói fyrir fjóra sem gaman er að bjóða upp á.“

Sjávar­réttarí­sottó a la Rósa

• 1 l fiski­soð (t.d. vatn og teningar)
  
• 1 msk. ó­lífu­olía
  
• 3 msk. smjör
  
• 2-3 laukar, smátt skornir (gjarnan perlu­laukar)
  
• 3 hvít­lauks­rif, marin
  
• 4 dl ar­borio hrís­grjón
  
• 2 dl hvít­vín
  
• 300 g blandaðir sjávar­réttir, rækjur, hörpu­skel ofl.
  
• 2 dl parmesa­nostur, rifinn
  
• Salt og gróf­malaður pipar
  
• Fersk stein­selja
  

Út­búið soðið og haldið því heitu. Hitið ó­lífu­olíu og helminginn af smjörinu á pönnu eða í potti og mýkið laukinn og hvít­laukinn þar í við lágan hita. Bætið síðan grjónunum saman við og veltið þeim vel saman við laukinn og olíuna á pönnunni í 3-5 mínútur. Byrjið þá að bæta vökvanum út á í smáum skömmtum, fyrst hvít­víninu og síðan soðinu, 1 dl í einu, og hrærið vel í. Látið grjónin drekka í sig soðið á milli þess sem meiru er bætt út í. Grjónin eiga að verða mjúk og rjóma­kennd en ekki maukuð. Þetta tekur um 20-25 mínútur. Bætið loks sjávar­fangi saman við og látið það hitna í gegn. Bætið líka hinum helmingnum af smjörinu út í, parmesa­nostinum og saltið og piprið.

Stráið smátt skorinni stein­selju yfir áður en borið er fram og ör­lítið meiru af rifnum parmesa­nosti.

Sunnu­dagur - Rækju­taco