Svan­hvíti nóg boðið: „Svo langt frá því að vera í lagi! – Grét í marga daga

Svan­hvít Al­freðs­dóttir, 45 ára hús­móðir í Múla­þingi, segist hafa farið grátandi heim frá gigtar­lækni í desember síðast­liðnum eftir að hann tjáði henni að ekki væri hægt að gera neitt meira fyrir hana.

Svan­hvít er þriggja barna móðir og eigin­kona en hún hefur glímt við of­fitu frá barns­aldri. Í opnu bréfi til landlæknis sem birtist á vef Vísis í morgun bendir hún að hún hafi reglu­lega náð að léttast en svo misst tökin aftur. Í desember var hún komin í þrot að eigin sögn en hún greindist með hrygggigt fyrir nokkrum árum sem gerir það meðal annars að verkum að hún er með skerta hreyfi­getu í mjöðmum. „Það hjálpar svo sannar­lega ekki að vera of þung.“

Hún heim­sótti gigtar­lækni í desember síðast­liðnum sem sagði henni að ekki væri hægt að gera neitt meira fyrir hana með lyfjum þar sem hún væri búin að prófa öll þau lyf sem hugsan­lega gætu virkað.

Vissi ekki hvað hún átti að gera

„En mér myndi líða betur ef ég léttist og með það fór ég grátandi heim. Ég vissi ekki hvernig í ó­sköpunum ég ætti að léttast þar sem ég get lítið hreyft mig vegna verkja, ég var ráð­þrota og grét í marga daga. Ég frétti af lyfi sem gæti hugsan­lega hjálpað mér, það lyf heitir Saxenda og er í lyfja­skrá skráð sem lyf við of­fitu.“

Úr varð að Svan­hvít fór aftur til læknis sem tjáði henni að lyfið gæti hentað henni vel. Sam­þykkti hann að skrifa upp á lyfið fyrir hana og sendi hann um­sókn til sjúkra­trygginga um að hún fengi lyfja­skír­teini fyrir lyfinu, enda dýrt og fellur ekki inn í þrepa­kerfi nema hún sé með lyfja­skír­teini.

„Nokkrum dögum seinna fæ ég neitun því ég er ekki með sykur­sýki og ekki með lífs­hættu­legan æða- eða hjarta­sjúk­dóm. Nei ég er ekki með það og ég þakka fyrir það en er það ekki bara það sem koma skal ef ég held á­fram að þyngjast?“

Borgaði 59 þúsund fyrir lyfið

Svan­hvít á­kvað samt sem áður að leysa lyfið út og greiddi hún 59 þúsund krónur fyrir það með nálum þar sem um stungu­lyf er að ræða. Það er skemmst frá því að segja að Svan­hvít finnur mikinn mun á sér. Hún hefur lést um nokkur kíló og það hjálpar mikið þar sem það er minna álag á líkamann.

„Ég get farið í göngu­túra án þess að vera með tárin í augunum. Ég er komin með hreyfi­seðil þar sem ég skrái hreyfingu og sjúkra­þjálfari og læknirinn minn fylgjast vel með mér, að ég sé að taka á mínum málum. Ég hitti næringa­ráð­gjafa og mér líður vel með þetta allt saman. Ég er svo langt í frá að vera verkja­laus en ég held í vonina, með breyttu matar­æði og meiri hreyfingu fari þetta batnandi.“

Svan­hvít segist langt því frá vera ein í þessum sporum, margir ein­staklingar glími við sam­bæri­legan vanda og hún en það væri ekki lyfja­skír­teini og getur ekki leyst út lyfið. Það þykir Svan­hvíti vægast sagt furðu­legt.

„Ég bara get ekki skilið af hverju það er ekki hægt að lofa okkur að nota þetta lyf sem for­vörn áður en allt er komið í ó­efni. Ég skil ekki af hverju ég fékk lyfja­skír­teini fyrir líf­tækni­lyfi, gigtar­lyfinu sem kostar mörg hundruð þúsund á mánuði fyrir mig eina en fæ ekki fyrir þessu lyfi því líf­tækni­lyfið virkaði ekki. Það hlýtur að kosta meira fyrir ríkið þegar fólk er komið með há­þrýsting og þarf lyf við því eða inn­lögn á sjúkra­hús eða þegar fólk er komið með sykur­sýki og þarf lyf við því. Er í lagi að fólk þurfi að vera orðið lífs­hættu­lega veikt til að fá að­stoð? Ég skil þetta ekki!“

Langt frá því að vera í lagi

Svan­hvít bendir á að margir séu orðnir and­lega veikir vegna of­fitu, fari jafn­vel ekki út úr húsi og ein­angrast af þeim sökum. Segir hún að það þurfi engan stærð­fræðing til að sjá að það sé enginn hagnaður fólginn í því að neita fólki um niður­greiðslu á Saxenda.

„Ég er í hópi á Face­book og þar eru svo margir sem ekki hafa tök á að leysa út lyfið því það fær ekki niður­greiðslu, það er fólk sem komið er á hættu­legan stað en ekki komið með þessa 3 sjúk­dóma sem þarf að hafa til að fá niður­greiðslu.“

Svan­hvít spyr að lokum hvort við ætlum í al­vörunni að hafa það þannig að fólk þurfi að vera orðið lífs­hættu­lega veikt á líkama og sá til að það fái hjálp.

„Er sú stefna bara í lagi? Mér finnst það svo langt frá því að vera í lagi!!! Ég skrifa þetta bréf fyrir svo marga sem eru ráð­þrota og eiga mjög erfitt. Ég skrifa þetta bréf til land­læknis þar sem helstu hlut­verk em­bættisins í hnot­skurn eru að stuðla að góðri og öruggri heil­brigðis­þjónustu, heilsu­eflingu og öflugum for­vörnum.“