Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir leikkona hefur svarað fyrir umdeildan pistil sem hún birti á föstudag um meintan byrlunarfaraldur hér á landi. Steinunn velti því upp hvort í einhverjum tilfellum gæti verið um að ræða afleiðingar þess að blanda saman geðlyfjum og áfengi.
Í pistli sem Steinunn Ólína birti á Facebook-síðu sinni í gærkvöldi útskýrir hún skrif sín betur og segir það fjarri sanni að hún hafi verið að leggja saman byrlanir og sjálfsbyrlanir.
„Aðrir þykjast vita að ég sé vantrúuð á að byrlanir eigi sér stað, það er líka rangtúlkun. Enn aðrir að ég sé að gera lítið úr þolendum kynferðisofbeldis og geri þá ábyrga fyrir ofbeldi sem þeir sæta, slíkt er af og frá,“ segir hún og bætir við að sumir hafi viljað úthýsa henni eins og hún orðar það.
„En mér eins og flestum er nú ljóst að útskúfunarsinnar vilja enga siðbót. Útskúfunarsinnar vilja völd. Útskúfunarkúltúrinn er á engan hátt mann- eða siðbætandi. Hann er einfaldlega valdaránstilraun sem hefur það markmið eitt að stjórna því hvernig fólk hugsar og tjáir sig. Þau réttindi læt ég ekki svo glatt af hendi.“
Steinunn Ólína segir að eitthvað í íslensku samfélagi ýti undir þá nýútbreiddu hræðslu og háværu umræðu að hér geysi byrlunarfaraldur. Segir hún að mögulega sé það rétt.
„Vandinn við hræðsluna er sá að það upprætir ekkert ótta nema að skora hann á hólm og grandskoða hvað veldur honum. Það bætir ekki líðan þess sem hræddur er þótt margir tilheyri sama hræðslubandalagi. Hræðslan bara vex og vanmátturinn eykst. Þetta er því miður einhverskonar lögmál.“
Segir hún að ef raunin sé sú að byrlunum hafi fjölgað þurfi að bregðast við því.
„Þær lausnir eru til en auðvitað á ábyrgð þeirra, sem vilja verjast byrlunum, að sækja sér og nota slíkar lausnir. Sá sem á glasinu heldur getur þá sjálfur mælt hvort drykkurinn er ómengaður. Er hugsanlegt að váin umrædda sé að einhverju leyti orðum aukin? Kann að vera að fjölmiðlar einkum alþjóðlegir samfélagsmiðlar blási að glóðunum og skapi ringulreið frekar en að greina vandann og upplýsa. Það er markaðsöflum heimsins nefnilega að skapi að við manneskjur skipum okkur í stríðandi fylkingar. Frelsið er dýrmætt og stendur höllum fæti. Er mannkynið sjálft að læsa sig inni?“
Steinunn Ólína varpar einnig fram þeirri spurningu hvort konur sjálfar, í nafni þess að þær séu að vernda hver aðra og börnin þeirra, að leggja sitt að mörkum til að mála upp mynd af samfélagi þar sem konur geta ekki um frjálst höfuð strokið.
„Ég hafna því að heimurinn sé skaðræðis skítapleis og vil ekki ala á slíkum hugmyndum hjá mínum börnum, sem eru eins og allir jarðarbúar útsett fyrir áróðri sem erfitt er að sannreyna. Ég hafna því líka að fylgja ekki leikreglum samfélagsins þótt ófullkomnar séu. Samkvæmt nýjum kenningum útskúfunarsinna virðist það réttur mannsins að öryggi hans sé tryggt fyrir áföllum af öllum toga? Og jafnframt að upplifunarrétturinn sé nú öllu æðri. Sjálfsábyrgð kvenna má tæpast ræða. Og konur eiga að vera undanþegnar því að taka nokkra ábyrgð á lífi sínu og limum. Ekki má lengur benda á ef viðkomandi lætur skynsemi lönd og leið. Það heitir nú skerðing á frelsi þeirra til athafna og öryggis. Þetta er dálítið snúið fyrir mig að samþykkja.“
Steinunn Ólína segist hafa leyft sér að geta sér þess til að aukin geð-og kvíðalyfjanotkun samfara áfengisneyslu gæti verið ein ástæða þess að upp koma nú fleiri tilvik þar sem fólk skilur ekki hvers vegna það missir skyndilega tökin þegar það er úti að skemmta sér og heldur þá kannski að sér hafi verið byrlað.
„Og ég óttast að margir séu hreint ekki meðvitaðir um samverkan þessara lyfja með áfengi nema að hafa reynt það. Jafnframt óttast ég að fleiri en ég hunsi leiðbeiningar lækna og þá kannski sérílagi fólk sem hefur eins og ég átt við fíknivanda að stríða.“
Í pistli sínum segir Steinunn Ólína að fólk sé hrætt við að tjá sig um útskúfunarkúlturinn en bendir jafnframt á að það sé ekkert að óttast að óttast en til alls að vinna.
„Það er engum hollt að samþykkja með þögninni að ráðist sé að öðrum með offorsi. Þegar þinn siðferðilegi kompáss segir þér að eitthvað sé rangt þá áttu að bregðast við því og skoða nánar. Láttu aldrei banna þér að efast og hugsa sjálfur, því ef þú gerir það þá bælir þú þinn eigin anda og brýtur niður þitt siðferðislega þrek. Það er mannlegt að finna til með öðru fólki; þeim sem eru klaufar, þeim sem misstíga sig og jafnvel getur maður fundið til með þeim sem fremja glæpi. Það er eðli okkar og lögmálið um kærleikann sem við kunnum engar vísindalegar skýringar á.“
Hún segist jafnframt hafa þá trú á mannskepnunni, að fáir ljúgi visvítandi til að gera öðrum miska en það gerist engu að síður því miður.
„Ég held að í kynferðisbrotamálum sé það afar fátítt en við sjáum fjölmörg dæmi um slíkt í hinu mannlega félagi, að fólk olnbogar sig áfram á annara kostnað vegna þess að það er skelfingu lostið. Ég samþykki ekki að það sé eðlilegur fórnarkostnaður byltinga að einhverjir liggi í valnum vegna áfellisdóma sem ekki er hirt um að kanna hvort standast. Ég samþykki ekki að núna sé kominn tími til að karlmenn þjáist svolítið vegna aldalangrar þjáningar kvenna. Ég vil ekki að neinn þjáist að ósekju. Ég samþykki ekki að frelsi einstaklingsins jafngildi leyfi til að traðka annað fólk niður í svaðið. Það eru til allrar hamingju langflestir sammála mér.“
