„Slakar at­vinnu­leysis­bætur lengja at­vinnu­leysið“

„At­vinnu­laus ein­stak­lingur getur ekki staðið undir fjár­hags­legum skyldum, missir bílinn, á ekki fyrir endur­nýjun fata, fær flækings­legt út­lit og vekur þannig ekki á­huga hjá at­vinnu­rek­enda þegar sótt er um nýtt starf.“

Þetta segir Guð­mundur Gunnars­son, fyrr­verandi for­maður Raf­iðnaðar­sam­bands Ís­lands, í pistli á Face­book-síðu sinni.

Guð­mundur bendir á að Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra sé ekki hlynntur því að hækka at­vinnu­leysis­bætur, lægstu laun séu ekki nógu hvetjandi til að fólk fari af bótum. Í Kast­ljósi á dögunum sagðist Bjarni hafa heyrt í fjölda at­vinnu­rek­enda.

„Þeir hafa komið þeim skila­boðum á fram­færi að það sé þrátt fyrir allt erfitt að fá fólk á bótum til að koma til starfa,“ sagði Bjarni þann 19. ágúst síðast­liðinn.

Guð­mundur segir að full­yrðing fjár­mála­ráð­herra standist enga skoðun, rann­sóknir sýni hið and­stæða.

„Lágar bætur auka at­vinnu­leysi og tekju­ó­jöfnuð. Fjár­mála­ráð­herra er með þessu að halda niðri lægstu launum. Fjár­mála­ráð­herra og tals­menn sam­taka at­vinnu­lífsins full­yrða að ef bætur séu of háar lokki það fólki út af vinnu­markaði. Við séum að leggja á okkur ó­hag­ræði með því leggja það á okkur að vera á vinnu­markaði og það valdi ó­næði. Við heyrum stjórn­mála­menn og tals­menn sam­taka fyrir­tækja halda þessu fram og vísa máli sínu í úr­elt sjónar­mið.“

Guð­mundur bendir á rann­sóknir sem gerðar hafa verið í Finn­landi og Bret­landi þar sem hefur verið lang­vinnt víð­tækt at­vinnu­leysi.

„Þessar rann­sóknir sýna hins vegar fram á að vinnan og þátt­taka á vinnu­markaði geri margt fyrir okkur. Þátt­taka á vinnu­markaði sé ó­missandi þáttur í fé­lags­legum tengslum. Undir­staða fé­lags­legra tengsla og hlut­verks ein­stak­lingsins og sam­skipta í vina­hópum. Hefur góð á­hrif á okkur.“

Aftur á móti þegar fólk missir vinnuna hverfi sjálfs­virðingin, við glötum öryggi og og lendum í á­kveðnu tóma­rúmi. „Fjár­hags­legt hrap og við höfum til­finningu að við séum ó­þörf og fyllumst til­gangs­leysi. Allar kannanir sýna að við séum til­búinn að leggja tölu­vert á okkur til þess að halda vinnu. Við upp­sögn upp­lifum við það að við séum lakari en aðrir sam­starfs­menn. Vinnan er í sjálfu sér mikil­væg undir­staða lífs­gæða.“

Guð­mundur segir að á­hrif at­vinnu­leysis geti verið mikil, fólk hafi ekki fjár­hags­lega mögu­leika til að taka þátt í fé­lags­legum sam­skiptum með vina­hópum. Það fellur úr fé­lags­legu um­hverfi vinnu­staðarins, tengla­net trosnar og það fær ekki upp­lýsingar um ný störf.

„Ó­vissan í at­vinnu­leysi fer verst með fólk. Fólk fyrir ofan miðjan aldur lendir oft í þeirri stöðu að vera gert að horfast í þá stað­reynd að komið sé að enda­lokum á vinnu­markaði og fellir úr fé­lags­legu um­hverfi. Rann­sóknir sýna glögg­lega fram á að slakar at­vinnu­leysis­bætur lengja at­vinnu­leysið og festist í þessari stöðu.“