Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi ráðherra, veltir fyrir sér loftlagsmálum í pistli sem birtist í Fréttablaðinu í dag. Hann byrjar á tilvitnun í Guðlaug Þór Þórðarson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, sem sagði:
„Ísland er á eftir mörgum þeim löndum sem við viljum bera okkur saman við aðgerðum í loftslagsmálum.“
Þorsteinn segir þessi orð Guðlaugs áhugaverð þar sem þau komi frá sjálfri ríkisstjórninni, en veltir því upp að mögulega séu þessi orð notuð af Guðlaugi til að fyrra sjálfan sig ábyrgð.
„Þetta er ekki tilvitnun í ólundarfugl í stjórnarandstöðu. Orðin lét Guðlaugur Þór Þórðarson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra falla á loftslagsdeginum í Hörpu í byrjun maí.
Þannig er staða loftslagsmála eftir að ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur hefur setið í hartnær fimm ár.
Vera má að ráðherrann sé að losa sjálfan sig undan ábyrgð á athafnadofa ríkisstjórnarinnar fram til þessa. En það breytir ekki hinu að það er virðingarvert að ráðherra segi satt um stöðu svo mikilvægra mála.“
Síðan minnist Þorsteinn á umsagnir Unga umhverfissinna um stefnu stjórnmálaflokka í loftslagsmálum, en fékk VG nánast fullt hús stiga. Í kjölfarið minnist hann á nýtt raunveruleikamat samtakanna. „Það segir að samdráttur í heildarlosun gróðurhúsalofttegunda frá árinu 2005 til 2030 verði aðeins 4,3% en ekki 55% eins og stefnt er að. Í vitnisburði um ríkisstjórnina nota þau orðið: Falleinkunn.“ segir Þorsteinn.
Þá fjallar Þorsteinn um skýrslu birti umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra sem varðar stöðu og áskoranir í orkumálum.
„Skýrslan staðfestir að eftir fimm ára setu á ríkisstjórnin eftir að taka allar helstu pólitísku ákvarðanirnar, sem máli skipta á þessu sviði. En röggsemin við gerð skýrslunnar á tveimur mánuðum gefur vonir um að Guðlaugur Þór Þórðarson hafi ákveðið að leggja allt að veði til að verða fyrsti ráðherrann á öllum þessum tíma, sem rífur mál úr biðflokki.“
Þá ræðir hann það sem hann vill meina að sé stærsti áfellisdómurinn í skýrslunni og rýnir síðan í tvær mögulegar leiðir.
„Þyngsti áfellisdómur skýrslunnar er sú niðurstaða að fjárfestingar í orkumálum hafi ekki fylgt eftir markmiðum í loftslagsmálum.
Skýrslan segir svo að velja þurfi milli þessara tveggja leiða:
Annars vegar er græn iðnbylting með áframhaldandi hagvexti og bættum lífskjörum. Hins vegar er sá kostur að slá af, horfa inn á við, draga saman orkusækna atvinnustarfsemi og líta til annarra verðmæta.
Þetta val er kvöl ríkisstjórnarinnar.
Ef fyrri leiðin er farin, á sama tíma og markmiðum í loftslagsmálum er náð, þarf samkvæmt skýrslunni að auka raforkuframleiðslu sem nemur 100 MW á ári næstu 20 til 30 ár.“
Þorsteinn segir að Guðlaugur verði að gera tvennt fyrir þinglok: afgreiða rammaáætlun og kynna hvora leiðina ríkisstjórnin ætlar að velja eftir fimm ára íhugun. Hann endar síðan pistill sinn á þessum orðum:
„Til þess að ná fram breytingum þarf ráðherra að gera samkomulag við VG um nýtt jafnvægi milli loftslagsverndar og náttúruverndar. Verði það uppgjör áfram í biðflokki fram á næsta þing fellur hann einfaldlega á tíma. Þungamiðjan í efnahagsstefnu stjórnarsáttmálans er mikill hagvöxtur. Kjósi ríkisstjórnin að fara þá leið í grænu skýrslunni, sem víkur í einhverju frá þeim markmiðum, þarf sú ákvörðun augljóslega að liggja fyrir áður en kjarasamningar verða endurnýjaðir á allt öðrum forsendum.
Ráðherra hefur sannarlega knappan tíma til mikilla ákvarðana.“
Hægt er að lesa pistillinn í heild sinni hér.
