„Hamborgari ætti að kosta 250.000,00 krónur, meðalbíll 500.000.000,00 og 4ra herbergja íbúð 6.500.000.000.00“
Þetta segir Ole Anton Bieltvedt, alþjóðlegur kaupsýslumaður og stjórnmálarýnir, í aðsendri grein í Fréttablaðinuí dag. Þar skrifar Ole um krónuna og Seðlabankann. Líkir hann krónunni við 30 tonna fiskibát í ölduróti efnahagslegra úthafa á meðan krónan er eins og 50 þúsund tonna hafskip.
1 dönsk króna var 1 íslensk
Ole rifjar upp að Íslendingar hafi fengið krónuna sína fyrir 100 árum.
„Þá hafði hún sama verðgildi og danska krónan. 1 dönsk var 1 íslenzk. Í dag er staðan sú, að 1 dönsk króna er 21 íslenzk. Íslenzka krónan hefur fallið gagnvart þeirri dönsku um 95%. En þetta er ekki öll sagan,“ segir hann.
Hann rifjar svo upp að árið 1981 hafi tvö núll verið sniðin af krónunni, uún uppfært 100-falt án þess að á bak við byggju nein ný verðmæti. „Sýndarmennskuuppfærsla eða andlitslyfting. Hálfgerð fölsun.“
„Þetta er allt satt og rétt“
Miðað við þetta sé raunveruleikinn sá að nú, árið 2020, sé 1 dönsk króna 2.100 íslenskar krónur. Á sama hátt sé 1 evra nú 16.000 krónur og 1 Bandaríkjadalur 14.500 krónur.
„Flestir munu væntanlega halda, að þetta sé svæsin lygasaga, ljótur og ósannur áróður gegn blessaðri íslenzku krónunni – hreinn tilbúningur og óhróður – en, því miður er svo ekki. Þetta er allt satt og rétt,“ segir Ole Anton í grein sinni sem veltir fyrir sér hvers vegna íslenska krónan er svona veikburða.
„Skýringin er einföld. Íslenzka hagkerfið er örsmátt í samanburði við þau hagkerfi, sem á bak við aðra gjaldmiðla standa. Smávægilegar breytingar geta feykt henni til, upp og niður, en þó allra mest og til lengdar; alltaf niður.“
Væri hreinlega geðveikur
Hann veltir líka upp þeirri spurningu hvort Bergen-svæðið í Noregi eða Árósarsvæðið í Danmörku gætu haldið úti eigin mynt. Ole er ekki í nokkrum vafa um að það væri ómögulegt. „Bæði þessi byggðasvæði eru svipuð Íslandi að fólksfjölda og efnahagslegu umfangi. Ef einhver myndi leggja til sjálfstæða mynt fyrir annað hvort þessara svæða, væri hann ekki aðeins talinn geðveikur, heldur væri hann það.“
Hann spyr svo af hverju við séum enn með krónuna. „Eitt er það, að við elskum og stöndum á bak við allt, sem íslenzkt er.“
Í grein sinni fer Ole Anton einnig yfir ábyrgð Seðlabankans og þá gengislækkun sem riðið hefur yfir að undanförnu.