„Framganga þessara stofnanna er með ólíkindum en því miður alls ekki einsdæmi,“ segir Sævar Þór Jónsson lögmaður í aðsendri grein á vef Vísis.
Þar lýsir Sævar hreint ótrúlegu máli sem varðar mann sem missti heimili sitt á uppboði í kjölfar glórulausra mistaka. Þannig er mál með vexti að fyrir hrun hafði maðurinn tekið verðtryggt íbúðalán hjá Íbúðalánasjóði. Eins og hjá svo mörgum stökkbreyttist lánið og fór svo að maðurinn sótti um skilmálabreytingu hjá Íbúðalánasjóði sem fólst í því að dreifa greiðslubyrði með því að fjölga gjalddögum á ári úr fjórum í mánaðarlegar greiðslur.
„Skilmálabreytingin var samþykkt en þau mistök gerð af hálfu Íbúðalánasjóðs að það gleymdist að fjölga heildar fjölda gjalddaga. Þetta hafði þær afleiðingar að lánstíminn styttist um mörg ár og greiðslubyrði lánsins hækkaði í stað þess að lækka. Skjólstæðingur minn gat ekki staðið í skilum með lánið en sá að eitthvað hefði farið úrskeiðis. Hann leitaði til Íbúðarlánasjóðs sem vildi ekki gangast við mistökunum. Umbjóðandi minn leitaði á náðir umboðsmanns skuldara sem synjaði honum þar sem sýnt þótti að þeirra mati að greiðsluskjól myndi ekki gagnast honum enda greiðslubyrði lánsins langt umfram það sem skjólstæðingur minn réði við. Til að gera langa sögu stutta þá missti hann heimili sitt á uppboði,“ segir Sævar.
Hann lýsir því svo að í framhaldinu hafi farið af stað viðræður við Íbúðalánasjóð um úrbætur og ábyrgð þeirra á málinu. Segir hann að þó að sjóðurinn hafi gengist við mistökum þá hafi allri ábyrgð verið hafnað. „Umbjóðandi minn átti sem sagt að sætta sig við mistök sjóðsins og una því að hafa misst húsnæðið sitt. Í kjölfarið ákvað hann að leita réttar síns.“
Það gerðist svo eftir margra ára baráttu, segir Sævar, að maðurinn fékk staðfestingu á sínum málstað með matsgerð dómkvaddra matsmanna.
„Þar birtist svart á hvítu að, hefði verið rétt staðið að útreikningi skilmálabreytingarinnar, þá hefði greiðslubyrðin verið miklu lægri og skjólstæðingurinn haft gjaldfærni til að standa undir henni. Hefði verið hlustað á hann í öndverðu og lánið leiðrétt strax þá hefði hann haldið eigninni og jafnframt getað nýtt sér úrræði umboðsmanns skuldara sem þá voru í boði. Þrátt fyrir að eignamyndun umbjóðanda míns hafi verið lítil í íbúðinni á þeim tíma þá hefur verð á fasteignum hækkað mikið frá hruni, það mikið að hann hefði myndað eign í íbúðinni sem hann hefði síðar getað leyst út.“
Sævar segir að ábyrgðin í málinu liggi bæði hjá Umboðsmanni skuldara og Íbúðalánasjóði. Þannig hefði Umboðsmaður átt að ganga eftir leiðréttingunni eða taka mið af mistökunum þannig að skjólstæðingnum yrði ekki hent úr greiðsluskjólinu.
„Hið minnsta hefði skuldarinn átt að fá að njóta vafans. Framganga þessara stofnanna er með ólíkindum en því miður alls ekki einsdæmi. Umbjóðandi minn missti heimili sitt og enginn virðist ætla að axla ábyrgð á því. Lítilmagninn hafði á endanum rétt fyrir sér og bjó yfir styrk til að halda málinu til streitu. Eftir stendur aðeins valdhroki þeirra sem vildu ekki hlusta á hann en máttu og áttu að vita betur.“
