Guðni Th. Jóhannesson rifjaði upp skot Davíðs Oddssonar í sinn garð úr kosningabaráttunni til forsetaembættisins 2016 þegar Davíð rifjaði upp orð Guðna um þorskastríðin, í nýjasta þættinum af Draugum fortíðar.
Í hlaðvarpsþættinum, sem er einn sá vinsælasti hér á landi nú um mundir, fara þeir Baldur Ragnarsson úr sveitinni Skálmöld og Flosi Þorgeirsson úr sveitinni HAM yfir margskyns fyrirbrigði úr fortíðinni. Guðni Th. var sérstakur heiðursgestur í aukaþætti sem fór í loftið um helgina, enda sagnfræðingur.
Þar ræddu þremenningarnir flækjustig þess að rannsaka söguna, en líkt og alþjóð veit er Guðni Th. sagnfræðingur og því á heimavelli. Þar ræddu þeir sérstaklega þorskastríðin í því samhengi.
„Hér var ekki á ferð einhuga þjóð, vægast sagt. Og ekki heldur fullnaðarsigur, því að það var gefið eftir á ýmsum sviðum,“ sagði Guðni Th. Jóhannesson um Þorskastríðin sem áttu sér stað á þó nokkrum árum.
„Sama sagan endurtekur sig '72, '73, það er hver höndin upp á móti hvor annarri í aðdraganda útfærslunnar,“ sagði Guðni. Hann rifjar það upp að Ólafur Jóhannesson, forsætisráðherra hafi farið til samningagerða í Lundúnum við það tilefni og þá hafi það þótt jaðra við svik.
„Það sem ég er þá sumsé að nefna hér er að þótt heildarmyndin hafi verið í þessum grófu dráttum; við vorum öll sammála um að það þyrfti að færa út, að framtíð Íslands fælist í því að við hefðum full yfirráð yfir þessari auðlind og nú læt ég öðrum eftir um það hver við erum í þessu samhengi, það er bara eitthvað sem við ræðum utan Bessastaða af öðru tilefni. En sumsé, þetta er fulleinfölduð sýn á það sem gerðist í raun og veru. Mikil rómantík.“
Það var þá sem Flosi rifjaði það upp þegar Davíð Oddsson sakaði Guðna um að hafa dregið úr afrekum Íslendinga í Þorskastríðunum í kosningabaráttunni árið 2016. Davíð sakaði Guðna meðal annars um að hafa talað niður Þorskastríðin sem hetjudáð „þegar hann var að vinna að því að fá Icesave samþykkt.“
„Ég vona að þú fyrirgefir mér það að rifja það upp að í kosningabaráttunni þá var nú einn andstæðingur þinn þar fyrrum forsætisráðherra og mér sýndist hann reyna dálítið að nýta sér þetta gegn þér, að láta líta svo út sem að þú hefðir verið að draga dálítið úr hetjudáðum okkar í Þorskastríðunum,“ segir Flosi þá við Guðna.
„En svo voru nú rifjuð upp ummæli hans á sínum tíma þar sem hann vildi nú meina að Landhelgisgæslan hefði ekki átt mjög stóran þátt í þessum sigri, heldur aðallega Geir Hallgrímsson og Sjálfstæðisflokkurinn, en það er nú önnur saga.“
Þá svarar Guðni Flosa:
„Jú, þetta er bara gott dæmi um það að sagan er vopn í samtímanum. Ekki ætla ég að kveinka mér undan því, enda komst ég hingað,“ segir hann við hlátrasköll þeirra félaga.
„En öllu gamni fylgir nokkur alvara. Þetta er ekkert sér íslenskt fyrirbæri ef út í það er farið. Og mér finnst mjög gaman, og ég held að við öðlumst betri skilning á þessu ef við horfum til dæmis út fyrir landsteinana, og tökum þá andstæðinga okkar í landhelgisdeilum og þorskastríðum, Breta, tökum vinsæla sýn í Bretlandi á seinni heimsstyrjöld og þá drögum við ekkert úr hetjudáð til dæmis breskra orrustuflugmanna sem tóku þátt í orrustunni um Bretland, og var jafnvel við ofurefli að etja, eða þær raunir sem Bretar þurftu að þola í The Blitz eins og þeir kalla það,“ segir hann.
„En ef við tökum undir þær raddir að þarna hafi verið barist um framtíð vestrænnar menningar og þarna og bara þarna hafi úrslitin ráðist, þá horfum við framhjá ansi stóru mhluta seinni heimsstyrjaldar. Og það held ég að sé ekki vænlegt.“