Ragnar Þór: „Við búum í veru­lega sjúku sam­fé­lagi“

„Við búum í veru­lega sjúku sam­fé­lagi þar sem fjár­mála­kerfið þrengir að fólki þegar það þarf lífs­nauð­syn­lega á slaka að halda,“ segir Ragnar Þór Ingólfs­son, for­maður VR, í pistli á Face­book-síðu sinni.

Þar gerir hann vaxta­hækkanir bankanna að um­tals­efni, en í morgun var greint frá því að Lands­bankinn hefði hækkað ó­verð­tryggða í­búða­láns­vexti um 0,15 til 0,2 prósentu­stig. Áður hafði Ís­lands­banki til­kynnt um vaxta­hækkun á verð­tryggðum og ó­verð­tryggðum lánum.

„Nú hafa Lands­bankinn og Ís­lands­banki hækkað vexti og stað­festa þannig hversu ó­á­byrgt og ó­sam­fé­lags­legt fjár­mála­kerfi við búum við á Ís­landi,“ segir Ragnar í færslunni. Hann vill meina að bankarnir hafi hækkað á­lagningu sína fram úr hófi.

„Ef við tökum ó­verð­tryggð í­búða­lán var á­lagning bankanna þriggja (miðað við þriggja mánaða REI­BOR vexti) innan við 0,5% um mitt ár 2016 en er komin 2% í dag. Þannig hefur á­lagningin hækkað um 300% á þessum lána­flokki og hefur hækkað jafn­vel enn meira á öðrum flokkum. Þetta gerist þrátt fyrir lækkun banka­skatts,“ segir Ragnar.

Hann segir að bankarnir séu einnig að auka hagnað sinn mikið á milli ára og þar muni miklu um aukin vaxta­mun og lægri rekstrar­kostnað eftir lokun úti­búa og fækkun starfs­fólks.

„Bankarnir hafa þannig haldið eftir stærstum hluta á­vinnings lækkandi vaxta með því að skila einungis hluta þeirra út í sam­fé­lagið og hlunn­fara þannig við­skipta­vini sína sem eru al­menningur og fyrir­tækin. Stóra spurningin situr eftir sem áður. Hvernig ætla stjórn­völd að ganga inn í kosninga­veturinn með sömu eig­enda­stefnu og í bullandi góð­æri? Jafn­vel aukna arð­semis­kröfu ríkis­fyrir­tækja þegar hag­kerfið höktir á einum stimpli? Hug­mynda­fræði sem drepur niður mögu­lega við­spyrnu þegar birta fer til hag­kerfinu.“

Ragnar segir að til að bæta gráu ofan á svart virðist líf­eyris­sjóðir hafa tekið sér það vald að halda uppi vaxta­stigi í landinu, ef miðað er við það gólf sem þeir hafa sett í á­vöxtunar­kröfu.

„Sé miðað við stýri­vexti Seðla­bankans var álag LIVE og Gildis á ó­verð­tryggð lán um 0,7% árið 2016 en er í dag um 3,5%. og á verð­tryggðum lánum (miðað við 5 ára verð­tryggð ríkis­skulda­bréf) var á­lagið um 0,2% árið 2016 en er í dag um 3,2%.“

Ragnar segir ljóst að allt tal um sam­fé­lags­lega á­byrgð séu orðin tóm og í hróp­legri mót­sögn við raun­veru­leikann.

„Við búum í veru­lega sjúku sam­fé­lagi þar sem fjár­mála­kerfið þrengir að fólki þegar það þarf lífs­nauð­syn­lega á slaka að halda. Slaka sem við höfum sjálf unnið fyrir og slaka vegna erfiðra að­stæðna sem við fengum engu ráðið um. Ég er ekki viss um að þeir sem tóku lán á breyti­legum vöxtum hafi gert það til þess að bankar og líf­eyris­sjóðir gæti aukið arð­semi sína ef vextir lækkuðu en tekið skellinn ef hið gagn­stæða gerðist.“