„Það er rétt að kjarasamningar eru ekki hlutverk lífeyrissjóða en vert er að taka fram að lífeyrissjóðir og lífeyrismál eru órjúfanlegur hluti af kjarasamningum og hafa verið frá því að þessu kerfi var komið á. Að halda öðru fram er auðvitað merki um fádæma vanþekkingu eða hroka.“
Þetta segir Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, á Facebook-síðu sinni vegna viðtals RÚV við Þóreyju S. Þórðardóttur, framkvæmdastjóra Landssambands lífeyrissjóða, í gær. Í viðtalinu sagði hún að hlutverk lífeyrissjóða væri ávöxtun ævisparnaðar en ekki þátttaka í kjarasamningum. Þórey sagði enn fremur að lífeyrissjóðir gætu aukið hlut sinn í fjármögnun á húsnæðismarkaði en aðeins ef það kemur sjóðfélögum til góða.
Hroki og yfirlæti
„Þórey talar í sífellu um mikilvægi þess að gæta hagsmuna sjóðfélaga og að hlutverk lífeyrissjóða sé fyrst og fremst að líta til áhættu og ávöxtun með langtíma hagsmuni sjóðfélaga að leiðarljósi. Sem er jú lögbundið hlutverk þeirra með frávikum um alþjóðleg siðferðisviðmið í fjárfestingum auðvitað.“
Ragnar spyr svo hverjir hagsmunir sjóðfélaga eru.
„Það er sorgleg staðreynd að aðeins þeir sem hafa náð að koma yfir sig skuldlitlu þaki yfir höfuðið eru einu "sjóðfélagarnir" sem sagst geta lifað með mannlegri reisn af greiðslum úr lífeyrissjóðum með uppbót almannatrygginga. Það er dapurlegt hvernig talsfólk kerfisins stígur ávalt fram með fádæma hroka og yfirlæti þegar kemur að umræðu um lífeyrissjóðina og hlutverk þeirra,“ segir Ragnar sem segir að Þóreyju væri nær að gagnrýna skerðingarnar í almannatryggingakerfinu.
Heyrðist ekki mikið þá
„ Og til dæmis það þegar við í LIVE hækkuðum réttindi til handa okkar sjóðfélögum nýlega og ríkið hirti að mestu og jafnvel meira til í formi skerðinga og endurkröfu frá TR.
Það heyrðist ekki mikið í Landssamtökum lífeyrissjóða þá. Eða þegar mikilvægustu fjarskiptainnviðir þjóðarinnar eru seldir úr landi með 20 ára kröfu á neytendur til að fóðra fámennan hóp fjárfesta sem stýra ferðinni í krafti lífeyrissjóðanna. Það heyrðist ekki mikið í Landssamtökum lífeyrissjóða þá. Síhækkandi húsnæðiskostnaður, vöruverð og leiguverð eru að sliga gamalt fólk og unga sjóðfélaga. Mikið til vegna aðgerða og aðgerðaleysis fyrirtækja í eigu lífeyrissjóðanna sem hamra á arðsemi sama hvernig viðrar í hagkerfinu.
Og ekkert heyrist í Landssamtökum lífeyrissjóða.“
Öruggasta fjárfestingin
Ragnar segir augljóst að ekki fer mikið fyrir hagsmunum sjóðfélaga hjá þessu ágæta fólki þegar raunverulega reynir ár.
„Nú hafa nokkrir stærstu sjóðirnir nýlega skuldbundið sig til að fjárfesta í grænum fjárfestingum fyrir um 580 milljarða til ársins 2030. Grænar fjárfestingar? Hvað varð þá um ávöxtun og áhættu? Það heyrðist ekki mikið í Landssamtökum lífeyrissjóða þá.
Staðreyndin er sú að hagsmunir sjóðfélaga eru hagsmunir þeirra frá 16 ára aldri eða frá fyrstu greiðslu í lífeyrissjóð til dauðadags. Umhverfið skiptir okkur miklu máli en það gerir húsnæði líka. Það hlýtur að vera merki um ótrúlega skammsýni að horfa einungis á eina breytu í lífskjarajöfnunni. Eins og að telja fólki trú um mikilvægi þess að lifa eins og þrælar allt sitt líf til að hafa það hugmyndafræðilega gott á efri árum.“
Ragnar segir að fjárfesting í húsnæðisinnviðum sé ekki eingöngu talin öruggasta fjárfestingin heldur hafi raunhækkun húsnæðis verið á pari eða betri en verðbréf í sögulegu samhengi. Því til viðbótar hljóti aðgengi tíðra sjóðfélaga að öruggu og hagkvæmu húsnæði teljast til mikilvægustu hagsmuna og lífskjara þeirra.
„Svo má bæta við að lífeyrissjóðir á Norðurlöndunum og í Evrópu líta á fjárfestingu í uppbyggingu húsnæðisinnviða mikilvæga og eru slíkir sjóðir almennt með um 10% af heildareignum í slíkri uppbyggingu. Sumir þeirra eru jafnvel að byggja hjúkrunarheimili. Reyndar skera lífeyrissjóðir í þýskumælandi löndum sig úr, þeir eru með hærra hlutfall. Sjóðir í Sviss eru með um og yfir 20% af heildareignum í slíkri uppbyggingu.
Ætli lífeyrissjóðir í löndunum í kringum okkur skilji ekki hlutverk sitt og kunni ekki að meta áhættu og ávöxtun? Eða öfugt? Það er orðið þreytandi að hlusta á endalausan hroka og yfirlæti frá sjálfskipuðu talsfólki lífeyrissjóða. Hvernig væri að spyrja fólkið, eigendur sjóðanna? Og að lokum, eru sjóðfélagar virkilega að greiða fyrir tilvist þessara Landssamtaka lífeyrissjóða? Það er fyrir löngu ljóst að þar fara ekki saman hagsmunir sjóðfélaga og málflutningur þessa ágæta fólks.“
