Óttar Guðmundsson, geðlæknir og einn afkastamesti pistlahöfundur landsins, segir að umhverfi pistlahöfunda hér á landi hafi breyst mikið í áranna rás.
Óttar skrifar áhugaverðan pistil á vefinn Lifðu núna þar sem hann gerir nýja bók, Það blæðir úr þjóðarsálinni, að umtalsefni. Um er að ræða úrval pistla sem Óttar hefur skrifað á liðnum árum á baksíður Fréttablaðsins og segir hann í þessum nýjasta pistli sínum að ýmislegt hafi breyst síðan hann skrifaði sinn fyrsta pistil.
„Umhverfi pistlahöfunda hefur breyst mikið í áranna rás. Lesendur eru mun viðkvæmari en fyrr. Fólk á til að móðgast út í það óendanlega fyrir hönd annarra. Samfélagsumræðan er full af hættulegum jarðsprengjusvæðum. Það úir og grúir af pólitískum varðhundum á netinu sem gelta hátt ef einhver villist út af réttri braut. Netið viðheldur þannig ákveðinni skoðanakúgun í nafni rétthugsunar,“ segir hann.
Hann bætir við að umræðan á Íslandi sé einhæf þar sem ákveðnir valinkunnir álitsgjafar gefa tóninn og kommentakerfið endurómar skoðanir þeirra.
„Fastur pistlahöfundur til margra ára verður að haga seglum eftir vindi. Það hefur þó ekki alltaf tekist og ég hef uppskorið mikinn reiðilestur netverja vegna ógætilegra ummæla. En stundum hefur mér heppnast ágætlega og fengið mikið hrós í pottum sundlauganna og frá fisksalanum mínum.“
Óttar bendir á að vinsælustu pistlarnir séu venjulega þeir sem fólk tengir við tilfinningalega. Hann nefnir dæmi um einn slíkan pistil.
„Ég skrifaði einu sinni pistil sem kallaðist “Ertu enn?” Hann höfðaði til fjölmargra sem í sífellu fá spurninguna hvort þeir séu enn að vinna, enn í gamla húsinu eða enn að keyra bíl. Samfélagið gengur útfrá því að gamalt fólk eigi að leggja árar í bát á ákveðnum aldri og bíða dauða síns með golfkylfu í hendi.“
Óttar segir að umræðan á netinu sé mjög hatrömm og fæstir virðist óttast meiðyrðalöggjöfina. Bendir hann á að þegar netinu mislíkar eitthvað sem hann hefur skrifað sé hann venjulega kallaður „elliær kallfauskur“, „hálfviti“ eða „svokallaður geðlæknir“.
„Það er lærdómsríkt fyrir eldri borgara hversu fljótir menn eru að grípa til ellismánunar þegar eldri maður á í hlut. Sömuleiðis er þess krafist að ég hætti að vinna enda eiga “karlæg gamalmenni” að halda sig innan veggja skilgreindra stofnana. Ég hef oft velt því fyrir mér af hverju ummæli sem þessi gagnvart eldri borgurum eru ekki skilgreind sem hatursorðræða eins og sams konar ummæli gagnvart öðrum samfélagshópum,“ segir Óttar og telja vafalaust ýmsir að hann hafi eitthvað til síns máls.
„Þeir sem hæst láta á netinu eiga það sammerkt að vilja þagga niður í “elliærum gamalmennum” með öllum ráðum. Þau eigi ekkert erindi inn í þjóðfélagsumræðuna. Það skiptir því miklu máli að láta ekki deigan síga heldur halda áfram að tjá sig og viðra skoðanir sínar þótt þær falli utan ramma hinnar viðurkenndu pólitísku rétthugsunar.“
