„Mér fannst ekki vera neitt jákvætt við mig. Ég hafði enga trú á mér og fór á vissan hátt að lifa eftir því,“ segir Óskar Steinn Gestsson, 46 ára Kópavogsbúi.
Óskar segir sögu sína í viðtali á vefnum Lokum.is. Um er að ræða átak Samtaka áhugafólks um spilafíkn, SÁS. Átakið hefur það markmið að varpa ljósi á hversu skaðleg fíkn í spilakassa getur orðið.
Óskar glímdi við spilafíkn í 25 ár en í viðtalinu fer hann yfir sögu sína. Hann byrjaði að fikta við spilakassa þegar hann var 12 ára. Ekki leið á löngu þar til þetta saklausa fikt varð að alvarlegu vandamáli í lífi Óskars.
„Ég á mjög sterka minningu frá því ég var tólf ára. Ég lá á stofu á spítala með strák sem ég þekkti. Ég lá þar í þrjá daga og fékk að fara heim en daginn eftir fór ég í heimsókn til stráksins. Mamma hans var líka í heimsókn og þegar hún sneri sér við stal ég veskinu hennar. Þetta er það fyrsta óheiðarlegra sem ég gerði.“
Óskar fór með peninginn sem hann stal út í sjoppu og eyddi honum í spilakassa. „Auðvitað komst strax upp hver stal veskinu því það kom enginn annar til greina. Þegar ég kom heim úr sjoppunni varð allt vitlaust út af þessu. Pabbi var bálreiður út í mig,“ segir Óskar.
Spilafíknin ágerðist og sjálfsálit Óskars var ekki hátt. Fjölskylda hans botnaði ekkert í fíkn hans og trúði Óskar því sjálfur að eitthvað væri að honum, að hann væri aumingi sem aldrei yrði neitt úr. „Því varð auðveldara og auðveldara fyrir mig að einangrast og fara í spilakassa. Ég var svo brotinn inni í mér að ég taldi eigendur sjoppanna vera vini mína því þeir yrtu á mig.“
Óheiðarleikinn magnaðist upp í Óskari og þegar hann var sautján ára gerði hann svolítið sem sumir myndu telja ófyrirgefanlegt.
„Yngri systir mín fermdist og ég stal fermingarpeningunum hennar, sem á þeim tíma voru fimmtíu til sextíu þúsund. Ég tók ekki allt í einu heldur stal smátt og smátt. Í sjálfsblekkingunni á þeim tíma hélt ég að ég gæti unnið, tekið út vinninginn og skilað peningunum áður en þetta kæmist upp. En kassinn étur alltaf allt saman. Þetta komst síðan auðvitað upp því það kom enginn annar til greina. Alltaf þegar eitthvað hvarf beindust spjótin að mér og fólk fór fljótt að hætta að treysta mér,“ segir Óskar og bætir við að hann eigi enn eftir að gera upp þetta atvik að fullu með yngri systur sinni, þó samband þeirra sé gott í dag.
Óskar spilaði minna á árunum þegar hann var 18 til 24 ára en eftir 24 ára aldurinn tók við hörð spilun þar sem hann spilaði frá sér nær allar eigur sínar.
„Frá 24 ára til 33 ára þá keypti ég ekki eina einustu flík. Einu fötin sem ég átti var það sem mamma gaf mér á jólunum. Ég bjó hjá foreldrum mínum og gat ekki séð um sjálfan mig. Ég vann og var með tekjur en þær fóru allar í spilakassa.“
Þegar Óskar var 33 ára missti fjölskylda hans alla þolinmæði sem endaði með því að hann varð heimilislaus. Hann fékk inni hjá vini sínum og svaf á sófanum heima hjá honum. Kvöld eitt áttu þeir samtal sem breytti öllu.
„Hann tók eftir því að þegar að voru nokkrir dagar í mánaðamót þá varð ég alltaf mjög spenntur. Hann spurði mig af hverju ég væri svona spenntur og uppstökkur. Þá kviknaði ljós hjá mér og ég sagði við hann: Ég er svo kvíðinn því ég er að fara að fá útborgað. Út af spilafíkninni? spurði hann. Ég játaði. Þá spurði hann mig: Óskar, ertu ekki búinn að styrkja þessi samtök alveg nóg? Er ekki fullt af hlutum sem þú þarft að gera fyrir sjálfan þig? Við spjölluðum saman allt kvöldið og hann bað mig um að skrifa niður fimm hluti sem ég þurfti eða langaði í. Við ákváðum að þegar ég fengi útborgað myndum við fara í Kringluna saman og kaupa þessa hluti og ég mætti síðan eyða afganginum í spilakassa. Við gerðum þetta og mér fannst ofboðslega gott að hann studdi mig í þessu. Ég keypti nýja skó, buxur, úlpu og eitthvað fleira. Síðan fór ég í spilakassa og átti fjörutíu þúsund krónur sem ég gat eytt. Ég eyddi tuttugu þúsund krónum en tímdi ekki að eyða restinni. Þá kviknaði von. Eitthvað sem ég ákvað að halda í,“ segir Óskar.
Hann kom á sambandi við foreldra sína og flutti aftur heim og smám saman fóru hlutirnir að lagast. Það tók hann sex mánuði að hætta að spila og síðan þá eru liðin níu ár. Á þessum níu árum hefur hann spilað þrisvar sinnum og á langt í land í sjálfsvinnu er varðar spilafíkn.
Óskar vill að breytingar verði gerðar hér á landi og Ísland fari svipaða leið og aðrar Norðurlandaþjóðir hafa gert.
„Auðvitað myndi ég vilja loka þessu en við búum í nútímasamfélagi. Almennt séð er ég á móti því að banna hluti. Ef fólk ætlar sér að spila þá fer það að spila. Það er mjög gott að halda áfram forvörnum og best væri ef hægt væri að búa til kerfi líkt og öll Norðurlöndin hafa gert. Í Noregi eru spilakort þar sem hægt er að sjá nákvæmlega hverju hefur verið eytt af því. Ég held að það væri áhrifaríkt líka að handhafar kortanna fengju yfirlit á þriggja mánaða fresti. Þetta kerfi yrði að vera opinbert því ég treysti ekki einkaaðilum til að reka þetta. Ég er einnig þeirrar skoðunar að þeir sem fara í meðferð við spilafíkn ættu að fara í tveggja ára bann í spilakössum.“
Sögu Óskars má lesa í heild sinni hér.
Hér má kynna sér átakið betur.