Ósáttur með umsókn Svía og Finna í NATO: „Sorg­legt fyrir friðar­sinna að þessar frænd­þjóðir okkar“

Gutt­ormur Þor­steins­son, for­maður Sam­taka hernaðar­and­stæðinga, segir Svía og Finna vera kasta 200 ára hlut­leysi á glæ með inn­göngu inn í At­lants­hafs­banda­lagið í nýrri grein á Vísir.is

„Núna hafa ríkis­stjórnir Sví­þjóðar og Finn­lands sam­þykkt að sækja um aðild að hernaðar­banda­laginu Nató og ríkis­stjórn Ís­lands lýst því yfir að hún muni styðja þá um­sókn. Þessi um­snúningur í utan­ríkis­stefnu þessara áður hlut­lausu landa kemur kannski ekki mjög á ó­vart. Bæði löndin hafa unnið náið með Nató síðan Kalda stríðinu lauk og í kjöl­far inn­rásar Rúss­lands í Úkraínu hefur orðið um­snúningur í af­stöðu al­mennings til aðildar,“ skrifar Gutt­ormur.

„Það er skiljan­legt að Svíar og Finnar hugi að öryggi sínu í ljósi þeirra hörmunga sem stríðið hefur kallað yfir Úkraínu­menn. Það sem er tor­skildara er að ríkis­stjórnir þessara landa skuli taka svona af­drifa­ríka á­kvörðun án þess að boða þjóðar­at­kvæða­greiðslu. Ef á­kallið eftir aðild er svona sterkt meðal al­mennings ætti að vera sjálf­sagt að stað­festa það með af­gerandi hætti. Það tók marga ára­tugi fyrir þau sár að gróa sem inn­ganga Ís­lands í Nató án þjóðar­at­kvæða­greiðslu opnaði árið 1949. Ís­land hafði þó verið hlut­laust í mun skemmri tíma en Sví­þjóð og Finn­land nú. Það er spurning hvort að stjórn­völd vilji helst af­greiða þetta án of mikillar um­ræðu ef hún skyldi velta upp rökum sem mæla gegn þessari skyndi­legu kú­vendingu,“ heldur hann á­fram.

Finnar hafa sjálfir fengið að finna fyrir inn­rás frá Rúss­landi en eftir seinni heims­styrj­öld voru landa­mæri Sovét­ríkjanna og Finn­lands ekki lengur til­efni til á­taka.

„Svíar státa svo af 200 ára sögu hlut­leysis sem hefur unnið landinu sess á al­þjóða­vett­vangi. Á tímum Kalda stríðsins gátu sænsk stjórn­völd gagn­rýnt fram­ferði beggja risa­veldanna og talað fyrir friði og kjarn­orku­af­vopnun. Eins og við höfum fengið að kynnast er þetta ekki sam­rýman­legt Nató aðild,“ skrifar Gutt­ormur.

Hann segir Nató ekki bara banda­lag um sam­eigin­legar varnir heldur hefur það tekið þátt í stríðs­á­tökum fjarri landa­mærum sínum í Afgan­istan og Líbíu.

„Ein­stök Nató-ríki hafa svo skilið eftir sig sviðna jörð í Afríku og Mið-Austur­löndum síðustu ár. Pútín hefur enda notað það sem skálka­skjól og fyrir­mynd í yfir­gangi sínum og hernaði gagn­vart ná­granna­ríkjum. Nató er líka kjarn­orku­vopna­banda­lag sem á­skilur sér rétt til þess að beita kjarna­vopnum að fyrra bragði og þrýstir á um að aðildar­ríki þess sam­þykki ekki Sátt­mála Sam­einuðu Þjóðanna um bann við kjarn­orku­vopnum.“

„Ef óttinn við ó­út­reiknan­legan og drottnunar­gjarna for­seta Rúss­lands fær þjóðir til þess að leita skjóls í faðmi Nató ættu þær kannski að líta í kringum sig fyrst. Lýð­ræðið stendur höllum fótum í Banda­ríkjunum og þau ráða því sem þau vilja innan Nató. Fátt virðist getað stoppað repúblikana frá því að sölsa undir sig öll völd og það er æ lík­legra að Donald Trump setjist aftur í stól for­seta, hvort sem hann fær næg at­kvæði til þess eða ekki. Tyrk­land er svo komið enn lengra á braut ein­ræðis og er nú helsti þröskuldurinn í vegi aðildar Sví­þjóðar og Finn­lands að Nató. Erdogan for­seti mun ef­laust gera það að skil­yrði að ríkin láti af stuðningi sínum við Kúrda sem eru grimmi­lega undir­okaðir og sviptir grund­vallar­réttindum í Tyrk­landi.“

„Eins hræði­legt og stríðið í Úkraínu er þá hefur það líka sýnt fram á að Rúss­land er ekki eins öflugt her­veldi og af er látið. Það er því sorg­legt fyrir friðar­sinna að þessar frænd­þjóðir okkar segi endan­lega skilið við hlut­leysi sitt og að rödd þeirra í þágu friðar verði kæfð innan banda­lags sem ber mikla á­byrgð á mörgum verstu stríðs­á­tökum síðustu ára­tuga, allt vegna stunda­rótta við annan fant,“ skrifar Gutt­ormur að lokum.