Ó­lína sendir Birni kaldar kveðjur: „Mál­staður manna með þrotið erindi sem hafa lifað sjálfa sig“

Ó­lína Þor­varðar­dóttir, þjóð­hátta­fræðingur og fyrr­verandi þing­maður, sendir Birni Bjarna­syni, fyrr­verandi þing­manni og ráð­herra Sjálf­stæðis­flokksins, kaldar kveðjur í pistli í Morgun­blaðinu í dag.

Ó­lína og Björn hafa skipst á orðum að undan­­förnu vegna upp­­­lýsinga sem fram koma í nýrri bók Ó­línu, Spegill fyrir Skugga Baldur. Um­­fjöllunar­efni bókarinnar er meðal annars spillingar í sam­bandi við manna­ráðningar og úti­­lokanir af ýmsu tagi vegna skoðana fólks.

Fjallar einn angi bókarinnar um hvernig ís­lenskir og banda­rískir ráða­menn, með að­stoð FBI, lögðu stein í götu Hall­dórs Lax­ness um miðja síðustu öld svo bækur hans hættu að koma út í Banmda­ríkjunum. Hefur Ó­lína bent á að faðir Björns, Bjarni Bene­dikts­son, hafi leikið veiga­mikið hlut­verk í þeirri at­burða­rás.

Í grein sinni í dag segir Ó­lína:

„Björn Bjarna­son hefur nú í nokkrum Morgun­blaðs­greinum iðkað á­kafa þrætu­bókar­list við undir­ritaða vegna af­skipta föður hans af orð­stír Hall­dórs Lax­ness sem frá er sagt í bók minni Spegill fyrir skugga­baldur. Hefur hann lagt nokkrar lykkjur á leið sína og notið lið­styrks leiðara­höfundar Morgun­blaðsins og Hannesar Hólm­steins Gissurar­sonar. Björn hengir sig í rang­túlkun á því sem sagt hefur verið og mót­mælir svo eigin á­lyktun, sem er sú að faðir hans Bjarni Bene­dikts­son „hafi árið 1948 stöðvað út­gáfu bóka Lax­ness“ eins og Björn orðar brigslin sjálfur.“

Ó­lína segir að enginn hafi haldið þessu fram og Björn sé þar af leiðandi að rífast við sjálfan sig um þetta at­riði.

„Af frum­heimildum verður þó „ekki annað ráðið en að at­hugun á tekjum og skatt­skilum Hall­dórs Lax­ness hafi fyrst og fremst haft þann til­gang að laska orð­spor skáldsins vegna ætlaðra tengsla þess við kommún­ista“ eins og segir í bók minni (s. 154). Fræði­mönnum ber þess vegna saman um að æru­hnekkir var ó­um­deilan­legt mark­mið þeirra Bjarna Bene­dikts­sonar og Willi­am Trimble, sendi­full­trúa Banda­ríkjanna, þegar þeir véluðu um rann­sókn á skatt­skilum skáldsins í Banda­ríkjunum.“

Hún vísar svo í skeyti Trimble, sem Ó­lína birti með grein sinni þann 20. nóvember síðast­liðinn, að „orð­stír Lax­ness myndi skaðast varan­lega ef við komum því til skila að hann sé að reyna að komast undan tekju­skatti. Þar af leiðandi er mælt með frekari rann­sókn á þeim höfundar­launum sem hann hefur væntan­lega fengið fyrir Sjálf­stætt fólk“ (feb. 1948).““

Ó­lína segir að frum­kvæði og þátt­taka Bjarna Bene­dikts­sonar í þessu máli varpi ljósi á pólitíska arf­leifð Sjálf­stæðis­flokksins. Birni Bjarna­syni og fé­lögum hans svíði að hún sé opin­beruð.

„Þar er um að ræða við­horf og vinnu­brögð sem – eins og bók mín greinir frá – valda sam­fé­lags­legum skaða. Nýjasta dæmið er pólitísk mis­beiting ráð­herra­valds við dómara­skipan í Lands­rétt – brot sem Mann­réttinda­dóm­stóll Evrópu hefur harð­lega á­talið í ný­föllnum dómi. Spegill fyrir skugga­baldur fjallar um vald­beitingu af fyrr­greindum toga – fyrir­greiðslu­pólitík og aðra mis­beitingu sem grefur undan góðri stjórn­skipan, lýð­réttindum og mann­helgi. Það er arf­leifðin sem Björn Bjarna­son og fylgi­nautar horfast nú í augu við. Sú arf­leifð er mál­staður manna sem komnir eru úr takt við tímann – manna með þrotið erindi sem hafa lifað sjálfa sig.“