Óhætt er að segja að færsla Ólínu Þorvarðardóttur, fyrrverandi þingkonu, á Facebook í gærkvöldi hafi vakið athygli. Þar gerir hún það að umtalsefni að orðið „fiskari“ hafi verið sett í íslenska löggjöf í merkingunni „sjómaður.“
Ólína segist ekki geta orða bundist vegna þessa og eru margir á sama máli, en þegar þetta er skrifað hafa hátt í 300 athugasemdir verið skrifaðar við færsluna.
„Orðin sem við notum eru annað og meira heldur en dauðhreinsaðar merkingareiningar klipptar og skornar. Ef svo væri gætum við ekki talað um lifandi tungumál, skapandi tungutak. Orðin eru hlaðin tilfinningum, lífsskynjun, afstöðu, sögu og menningu.
Orðið "sjómaður" hefur djúpstæða tilfinningaskírskotun til margra Íslendinga sem þekkja lífsbaráttu þjóðarinnar í gegnum aldirnar,“ segir Ólína og nefnir að sum atvinnuheiti séu samsett með orðunum maður, til dæmis flugmaður og hermaður.
„Önnur eru það ekki - kennari, læknir, prestur. Það er gott og blessað að orð séu ekki öll mynduð eins. Það skiptir meira máli finnst mér að virða uppruna þeirra og hefðbundna notkun í stað þess að vera að beygja og beygla, liggur mér við að segja, tungumálið í einhverri hreintrúarstefnu um það hvernig orð skuli saman sett.“
Ólína segir að dauðhreinsunarstefna í málfarsefnum sé í besta falli skeytingar- og skilningsleysi en í versta falli fjandskapur við sköpun, sögu og tilfinningu.
„Mér er spurn: Hver stjórnar þessu eiginlega? Hvaða ráðgjöf er að verki þarna bak við tjöldin? Mín máltilfinning hafnar orðinu "fiskari" - það segir allt annað heldur en orðið sjómaður. Seinna orðið á sér hefð og sögu sem fólk þekkir, tilfinningatilvísun, sjálfsmyndarsköpun, er hlaðið atvinnusögu og atvinnumenningu. Allir þeir þættir eru hluti af orðinu og þess vegna kemur ekkert annað þess í stað.“
Ólína segir að orðið „fiskari“ sé aftur á móti dauðhreinsuð merkingareining og einmitt þess vegna orðskrípi í eyrum nútímamanns.
Margir tjá sig við færsluna og í þeim hópi má nefna Einar K. Guðfinnsson, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra. „Vel mælt Ólína,“ segir hann einfaldlega.
