Óli Stef ver aðferðir Brynjars: Mikilvægt að börn hafi áhuga á tilfinningum sínum

Ólafur Stefánsson, einn besti handboltamaður Íslandssögunnar, kemur körfuboltaþjálfaranum Brynjari Karli Sigurðssyni, til varnar í færslu á Facebook-síðu sinni.

Heimildar­myndin Hækkum rána hefur vakið mikið um­tal undan­farna daga eftir að hún var tekin til sýninga í Sjón­varpi Símans á dögunum. Í myndinni er fylgst með ungum körfu­bolta­stúlkum og þjálfara þeirra, títt­nefndum Brynjari, sem fer nokkuð ó­venju­legar leiðir í þjálfun. Hann er grjót­harður, innan vallar sem utan, og þjálfar stúlkurnar eins og leið­toga utan vallar og af­reks­konur innan vallar.

Sitt sýnist hverjum um þær að­ferðir sem Brynjar notar en hann þykir býsna harður í horn að taka og á­kveðinn við stelpurnar. Margir hafa hrósað honum í há­stert á meðan aðrir hafa gagn­rýnt að­ferðir hans.

Sjá einnig: Haukur um umdeildasta þjálfara Íslands: „Í mínum huga er hann bestur“

Einn af þeim sem gagnrýnt hafa Brynjar er Viðar Halldórsson, prófessor í félagsfræði, sem sagði í pistli á vef Kjarnans að aðferðir Brynjars væru umdeildar og óþægilegar því þær veita innsýn í það hvernig svokölluð afreksvæðing lítur út á bak við tjöldin.

„Í mynd­inni kemur einnig fram hvernig þjálf­ar­inn reyndi að setja 10 ára börn í aðstæður sem væru óþægi­leg­ar, í þeim til­gangi að búa til stress og álag fyrir börn. Ein stúlkan tal­aði um að þjálf­ar­inn reyndi að láta þeim líða illa, að vera stress­aðar og kvíðn­ar, í þeim til­gangi að gera þær betri. Þetta er gam­al­kunn­ugt stef sem kann að vera að virki í ein­hverjum til­fellum í afrek­s­í­þróttum full­orð­inna, þ.e. að brjóta fyrst niður og byggja svo upp, en á alls ekki heima í almennu íþrótta­starfi barna,“ sagði Viðar meðal annars.

Í ljósi heitfenginnar umræðu um myndina ákvað Ólafur Stefánsson að deila sinni sýn, en hann hefur þekkt Brynjar í fjöldamörg ár.

„Hann þjálfaði mig og börnin mín í skorpum þegar ég var í 'fríi' á Íslandi yfir sumarið. Æfðum líka oft saman. Þegar ég flutti heim til Íslands kíkti ég á æfingar stelpnanna í Aþenu og var að pæla í að leyfa yngstu stelpunni minni, sem þá var í körfubolta, að æfa hjá honum. Hún kíkti á eina æfingu með mér hjá Binna. Henni fannst ráin frekar há þarna á æfingunum og við ákváðum síðan í framhaldi að hún yrði áfram í Val,“ segir Ólafur og bætir við að þar hafi hún spilað áfram í eitt ár, áður en áhuginn leiddi hana í annað en körfubolta.

„Við Binni eigum það sameiginlegt að trúa því að hægt sé að kenna börnum og unglingum að veita athygli athygli sinni, að það sé hægt að fá börn til að hafa áhuga á tilfinningum sínum með það að markmiði að ná færni í að taka ábyrgð og velja sjálfur eigin viðbrögð þegar tilfinningar manns koma upp. Íþróttir eru frábær leið til í þessari viðleitni, að kanna mörk sín, bæði líkamleg sem og viðbragðsleg því að hver einasta æfing er samansafn fjölmargra atvika sem birta persónuleika manns þá stundina.“

Ólafur segist þeirrar skoðunar að hinn besti þjálfari sé sá sem bæði skipuleggur æfinguna vel, fýsískt og taktíst og er næmur fyrir viðbrögðum leikmanna sinna þegar þeim finnst að sér vegið, til dæmis þegar áreitið er óþægilegt.

„Hæfni þjálfarans liggur í að segja réttu hlutina á réttu augnablikunum, fyrir leikmanninn að hugsa um, skoða, endurtaka (ef jákvætt) eða hætta (ef talið neikvætt). Aðalmálið er þó að gefa leikmanni skilaboðin um að hún/hann sé ábyrg fyrir sínum viðbrögðum. Fókusinn er ekki einungis á áreitið heldur á viðbrögð leikmannsins gagnvart því sem poppar upp.“

Ólafur vindur sér síðan að grein Viðars Halldórssonar og segir að það hafi komið honum á óvart að hann skuli hafa gripið til þeirrar vafasömu einföldunar og líkingar að Brynjar sé eins og rúmenski fimleikaþjálfarinn Bela Karolyi og fleiri kollegar sem tilheyra réttilega úr sér genginni austur-evrópskri „Niðurrifs-uppbyggingar-þjálffræði“ eins og Ólafur orðar það.

„Þjálfun Brynjars er allt önnur, skýrari og margslungnari sem greina má ef lagt er vel við hlustir í umræddri mynd. Kennsla Brynjars snýst minna um körfubolta eða það að vinna úrslitaleik 22-4 (sem er reyndar umhugsunarefni einnig) heldur miklu fremur um að færa leikmönnum sínum tungumál og tilfinningameðvitund til þess fallin að láta engan - hvort sem er Brynjar sjálfur, annar þjálfari eða kennari, foreldri, mótherji - ræna sig útgeislun sinni og leikgleði. Með þá hæfni í farteskinu mun enginn Bela Karolyi þessa heims (í sínum fjölmörgu myndum) geta rænt lífsgleði þannig leikmanns,“ segir Ólafur sem endar pistilinn á öllu almennari nótum.

„Lýðheilsa og afreksstefna eiga ekki að þurfa að fara á móti hverri annarri heldur að styrkja hver aðra. Vellíðun íþróttamannsins eykur líkur á afrekum, hvort sem er í víðum eða þröngum skilningi. Þetta samtal þarf að eiga sér stað, af hugrekki og án sleggjudóma. Aftur, íþróttaþjálfun á, fyrir utan skipulag, tækni og styrk, í grunninn að snúast um fjölbreytt val íþrótta (og þjálfara), að barn geti æft valda íþrótt af ástríðu OG þroskað meðvitund um stjórn eigin viðbragða sem aftur munu endurspegla leik-/lífsgleði þess sama einstaklings. Þessi meðvitund þroskast einungis með athygli á hvert athygli manns beinist. Þess konar þjálfun er að mínu viti það sem 21. öldin er meir og meir að byrja að fókusa á. Fyrsti vísirinn að því hér á landi er Aþena, viskugyðjan.“