Ólafur Ragnar: Ís­land hefði orðið gjald­þrota

Ólafur Ragnar Gríms­son, fyrr­verandi for­seti Ís­lands, telur að farið hefði fyrir Ís­landi eins og Ný­fundna­landi og landið orðið gjald­þrota ef ekki hefði tekist að færa land­helgina í á­föngum út í 200 mílur og fá yfir­ráð yfir land­helginni og fiski­miðunum.

Þetta kemur fram í við­tali Jóns G. Hauks­sonar við Ólaf Ragnar en þáttur Jóns verður á dag­skrá Hring­brautar í kvöld, 17. júní.

Ólafur Ragnar segir í við­talinu að það séu for­réttindi að vera Ís­lendingur – þótt okkur finnist það nú ef til vill ekki í orð­ræðu dagsins – og að við búum í lúxus­horni heimsins. Þeir Jón G. og Ólafur ræða nokkra horn­steina í efna­hags­sögu lýð­veldisins sem reyndust undir­staðan í hag­vexti og efna­hags­legu sjálf­stæði þjóðarinnar.

„Ég hef kallað út­færslu land­helginnar og þann sigur sem þar vannst í þremur þorska­stríðum við Breta; raunar þessa sögu alla, sjálf­stæðis­bar­áttuna síðari. Ef okkur hefði ekki tekist að færa land­helgina út og fá yfir­ráð yfir fiski­miðunum hefðum við ekki getað þróað nú­tíma­sam­fé­lag á Ís­landi. Þetta er mikið sagt; en ef við hefðum ekki náð þessum yfir­ráðum er mjög lík­legt að fyrir Ís­landi hefði farið eins og Ný­fundna­landi og landið orðið gjald­þrota.“

Ólafur segir enn fremur í við­talinu:

„Þegar Ólafur Thors mælti fyrir út­færslu land­helginnar í 4 mílur árið 1952 sagði hann rétti­lega að annað­hvort tækist þetta eða lýð­veldinu væri stefnt í al­var­lega hættu. Því að þegar Ís­land varð lýð­veldi 17. júní 1944 var það í fyrsta skipti í sögunni sem svo fá­menn þjóð varð sjálf­stætt ríki. Flestir sér­fræðingar á þessum tíma töldu að stofnun lýð­veldisins væri nánast von­laust dæmi; bæði pólitískt og efna­hags­lega, að svo fá­mennt sam­fé­lag, sem þar að auki byggi í mjög stóru og harð­býlu landi, myndi vart hafa það af sem sjálf­stætt ríki. En núna 76 árum síðar erum við í fremstu röð í ver­öldinni á nánast öllum al­þjóð­legum mæli­kvörðum sem notaðir eru yfir vel­megun og lífs­kjör.“