Erlendir vísindamenn hafa gert tölvulíkan af andliti ungrar íslenskrar konu sem lést úr sárasótt. Prófessorinn sem gróf hana upp segist muna vel eftir henni. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu í morgun.
Andlit íslenskrar konu frá sextándu öld hefur verið tölvuteiknað út frá höfuðkúpu hennar í nýrri brasilískri og ástralskri mannfræðirannsókn. Beinagrind konunnar fannst í fornleifauppgreftri í Skriðuklaustri í Fljótsdalshreppi fyrir meira en áratug síðan. Konan var illa haldin af sárasótt og vannæringu og lést að öllum líkindum innan við þrítugt.
„Ég man vel eftir þessari beinagrind. Þetta er mjög svæsið dæmi um sárasótt og það kemur mér ekki á óvart að það hafi orðið fyrir valinu í þessari rannsókn,“ segir Steinunn Kristjánsdóttir, prófessor í fornleifafræði við Háskóla Íslands, sem stýrði uppgreftrinum á Skriðuklaustri árin 2000 til 2012. Í kirkjugarðinum við klaustrið fundust tæplega 300 beinagrindur frá mjög afmörkuðu tímabili sem varpað hafa ljósi á heilsufar og lifnaðarhætti fólks. 19 beinagrindur báru mörk sárasóttar.
„Beinin eru lifandi vefur og þau verða fyrir áhrifum af mat og öðru líkt og aðrir vefir líkamans,“ segir Steinunn. „Ég komst að því á Skriðuklaustri að það er hægt að sjá lífssögu fólks í gegnum beinagrindurnar.“
Það var hinn brasilíski Cicero Moraes sem gerði tölvulíkanið af konunni. Neðri kjálkann vantaði en hægt var að teikna hann út frá tanngarðinum í efri kjálka. Auk Moraes unnu ástralskir mannfræðingar rannsóknina, sem fjallar um sárasótt og áhrif hennar á fólk fyrir tíma pensillíns.
„Það er erfitt að segja hvað dró konuna til dauða út frá höfuðkúpunni einni saman,“ sagði Moraes, í samtali við vefritið Live Science. „En sárasótt olli henni miklum vandamálum.“
Hægt er að sjá myndina hér að neðan og lesa ítarlega fréttaskýringu Fréttablaðsins
