„Einhvern veginn upplifum við eins og öllum sé bara sk…sama,“ segir Marteinn Sverrisson, sonur aldraðrar móður, í aðsendri grein í Fréttablaðinu í dag.
Þar lýsir hann þrautargöngu móður sinnar um íslenskt heilbrigðiskerfi en hún er komin á tíræðisaldur og getur ekki séð um sig sjálf lengur. Marteinn segir í grein sinni að móðir hans sé mikil dugnaðarkona, hafi alla tíð hugsað vel um heilsuna, hreyfingu og hollt mataræði. Það sé erfitt að játa sig sigraða fyrir elli kerlingu en þetta sé einfaldlega gangur lífsins.
„Öllum sk...sama“
„Mamma er sem sagt komin inn á spítala og hún fer líklega ekki heim til sín aftur. En einmitt á þessum tímamótum gæti okkar góða heilbrigðiskerfi tekið á móti mömmu, umvafið hana með umhyggju og kærleik svo síðustu árunum væri varið í áhyggjuleysi og góðu yfirlæti. Þannig er það bara ekki. Og það sem verra er, það er enginn að fara að gera það þannig. Ekki vegna þess að það vanti peninga. Ekki vegna þess að það vanti húsnæði. Ekki vegna þess að það vanti starfsfólk. Heldur vegna þess að það er bara öllum sk…sama,“ segir Marteinn sem telur svo upp nokkur dæmi máli sínu til stuðnings.
„Síðasta ársfjórðunginn hefur mamma haft viðkomu á nokkrum stofnunum. Byrjaði eiginlega með hvíldarinnlögn á Hrafnistu í Hafnarfirði. Í afskekktu kjallaraherbergi þar vissi hún ítrekað ekkert hvar í heiminum hún væri og af hverju. Þar niðri var oftast ekki nokkra aðra sálu að sjá og mamma, sem ræður illa við að kalla eftir aðstoð með bjölluhnapp, gat lítið annað en bara grátið yfir bágborinni stöðu sinni,“ segir Marteinn og bætir við að steininn hafi tekið úr þegar ráðist var í framkvæmdir með múrbroti og öðrum hávaða.
„Ég kom að mömmu ælandi af höfuðkvölum vegna hávaðans. Þrátt fyrir samtal við vakthafandi stjórnanda heimilisins reyndist engin leið til að stöðva þessi læti. Ég neyddist því til að taka mömmu út af stofnuninni, enda öllum bara sk…sama.“
Send í burtu skólaus
Marteinn segir að ekki hafi liðið margir dagar áður en flytja þurfti móður hans með sjúkrabíl á bráðamóttöku Landspítalans.
„Þar mátti hún dúsa í nokkrar nætur meðan beðið var eftir öðru úrræði því bráðamóttakan er að sjálfsögðu ekki að fara að lækna mömmu af ellinni. Bráðamóttakan er heldur ekki með neina þjónustu fyrir svona eldri dömur eins og mömmu. Eftir nokkra daga var mamma því send með hraðsendingu á aðra deild. Sú deild hafði reyndar enga þjónustu heldur en þangað var hún samt flutt með slíkum hraða að við aðstandendur vorum ekki látin vita. Og hún var skólaus í þokkabót, skórnir bara hurfu. Engum á bráðamóttökunni virtist koma skóleysið eða ákvörðunarstaður mömmu við, enda öllum sk…sama.“
Marteinn segir að eftir enn meira flakk milli deilda á Landspítalanum hafi móðir hans loks endað inni á öldrunardeild, B4. Aðstandendum hafi verið létt enda lýsingin á starfseminni á vef deildarinnar þannig að sjúkraþjálfarar, iðjuþjálfarar, félagsráðgjafar, sálfræðingar og næringarráðgjafar starfi með læknum og hjúkrunarfólki í að sinna öllum þörfum gamla fólksins.
„En, nei! Mamma fær ekki að njóta neins þessa. Það er nefnilega búið að meta hennar stöðu þannig að hún ætti að vera á hjúkrunarheimili. Eins og flestir vita eru engin pláss á lausu á slíkum heimilum þannig að mamma er bara á biðlista. Fólk á biðlistum fær ekki að njóta þeirrar öldrunarþjónustu sem veitt er á þeim deildum sem „geyma“ fólkið á meðan. Jafnvel þótt um öldrunardeild sé að ræða er mamma bara geymd þarna þar til þeim tekst að losa sig við hana aftur og á meðan er þeim bara sk…sama.“
Marteinn segir að móðir hans sé því enn án þeirrar þjónustu sem hún þyrfti að fá.
„Hún er illa áttuð og líður illa af hreyfingarleysi og einveru. Aðstandendur mega takmarkað heimsækja hana, að sögn vegna Covid, og lítið hægt að gera til að bæta stöðuna. Einhvern veginn upplifum við eins og öllum sé bara sk…sama,“ segir Marteinn sem endar grein sína á þessum orðum:
„Fréttirnar sem við aðstandendurnir flytjum hvert öðru eftir heimsóknir innihalda því allt of oft „… og mamma grét“.“
