Töluverðar líkur eru á að forsendur skapist fyrir lækkun vaxta á næstunni. Lítill vafi er uppi um að verðbólguvæntingar til lengri tíma hafi lækkað og séu komnar mun nær markmiði. Tíu ára verðbólguálag var t.a.m. um 3,8 prósent í byrjun mars en lækkaði í um 3 prósent skömmu eftir að kjarasamningar voru samþykktir og hefur í stórum dráttum haldist þar.
Þetta er meðal þess sem kemur fram í aðsendri grein Más Guðmundssonar seðlabankastjóra í Morgunblaðinu í dag. Í greininni segir hann að Seðlabanki Íslands muni tilkynna vaxtaákvörðun sína þann 22. maí næstkomandi.
„Ólíkt því sem er í mörgum viðskiptalöndum okkar er svigrúm hagstjórnar til að bregðast við niðursveiflu töluvert hér á landi vegna góðrar stöðu ríkissjóðs og vaxtastigs. Framan af þessu ári dró það hins vegar úr svigrúmi peningastefnunnar að verðbólguvæntingar höfðu hækkað þegar leið að árslokum 2018 og voru lengri tíma verðbólguvæntingar vel fyrir ofan markmið. Ástæðurnar voru aðallega meiri verðbólga og óvissa um niðurstöðu kjarasamninga sem færðust nær í tíma. Þetta breyttist nánast yfir nótt þegar kjarasamningar á almennum vinnumarkaði náðust snemma í þessum mánuði á nótum sem samrýmdust mun betur verðbólgumarkmiði en óttast hafði verið,“ segir Már.
Hann segir að verðbólguálag hafi marktækt lækkað í framhaldi af því að sérstök bindiskylda á fjármagnsinnstreymi hafi verið færð í núll snemma í mars mánuði. „Verðbólguálagið lækkaði svo enn frekar í framhaldi af kjarasamningunum.“
„Það er lítill vafi um að verðbólguvæntingar til lengri tíma hafa lækkað og eru komnar mun nær markmiði. Þannig var tíu ára verðbólguálag um 3,8% í byrjun mars en það lækkaði í um 3% dagana á eftir að kjarasamningar náðust og hafa í stórum dráttum haldist þar síðan. Það hefur hjálpað til í þessu sambandi að gengi krónunnar hefur ekki gefið eftir í framhaldi af losun aflandskróna og falli Wow í mars. Þar eiga inngrip Seðlabankans lítinn hlut að máli. Meira máli skiptir að aflandskrónur hafa farið hægt út og lækkun sérstakrar bindiskyldu á fjármagnsinnstreymi í núll hefur unnið á móti. Þá hækkaði gengið í framhaldi af kjarasamningum og er nú svipað og þegar aflandskrónur voru losaðar,“ bætir Már við.
Hann er því bjartsýnn á lækkun vaxta. „Áföll og minni spenna í þjóðarbúskapnum skapa að öðru óbreyttu tilefni til lægri raunvaxta Seðlabankans og lækkun verðbólguvæntinga í framhaldi af kjarasamningum auka svigrúm til að sú lækkun eigi sér stað með lækkun nafnvaxta. Aðilar kjarasamninganna hafa væntingar um að þeir skapi forsendur fyrir lækkun vaxta. Eins og ég sagði í viðtölum fyrr í þessum mánuði eru töluverðar líkur á að þessar væntingar muni ganga eftir á næstunni.“
